Almanya Federal İstihbarat Servisi’nin (BND) yani kısaca Alman istihbaratının, yıllar boyunca dönemin ABD Başkanı Barack Obama’yı dinlediği iddia edildi. ZEIT’in yürüttüğü araştırmaya göre BND, Obama’nın başkanlık uçağı Air Force One’daki telefon görüşmelerini takip etti; başkanlık uçağının izlenmesine ise 2014 yılında Başbakanlık kararıyla son verildi.
Söz konusu faaliyet, siyasi açıdan son derece hassas bir döneme denk geliyor. Zira dönemin Başbakanı Angela Merkel, 2013’te ABD Ulusal Güvenlik Ajansı’nı (NSA) “Dostlar arasında casusluk yapılmaz” diyerek sert biçimde eleştirmişti.
Bu haber dikkatinizi çekebilir: Alman istihbaratından Rusya uyarısı: “Ateşin ortasındayız”
Alman istihbaratı, şifrelemelere hakimdi
İddialara göre BND, Obama’nın görüşmelerini takip edebildi çünkü başkanlık uçağındaki iletişim sistemlerinin şifrelemesinde zafiyetler bulunuyordu. Uçakta görevli teknisyenlerin, Obama’nın telefon görüşmeleri için yaklaşık bir düzine farklı frekans kullandığı; BND’nin de bu frekanslara vakıf olduğu belirtiliyor. Kaynaklar, izlemelerin düzenli ancak kesintisiz olmadığını aktarıyor.
Operasyonun hukuki ve diplomatik risklerinin BND tarafından da bilindiği ifade ediliyor. Nitekim ABD, Alman hükümetinin BND için belirlediği resmî görev tanımı kapsamında izlenecek ülkeler arasında yer almıyordu.
Sınırlı dolaşıma izin verildi ve tek nüsha
Bu nedenle Obama’nın iletişimine ilişkin kayıtlar özel bir dosyada, yalnızca tek nüsha halinde tutuldu. Dosyanın, BND Başkanı, başkan yardımcıları ve ilgili daire başkanının da bulunduğu dar ve üst düzey bir çevrede dolaşıma girdiği kaydedildi. Okuma sonrasında transkriptlerin imha edilmesi öngörülüyordu. Elde edilen veriler ise ABD’nin tutumuna dair genel değerlendirmelere dönüştürülerek Başbakanlığa iletildi.
Clinton iddiası üzerine durdurma kararı gelmişti
Süddeutsche Zeitung, 2014’te dönemin ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’ın da dinlendiğini yazmıştı. Bu haberin ardından dönemin Başbakanlık Müsteşarı Peter Altmaier, uygulamanın durdurulması talimatını verdi. Ancak Altmaier’in, ABD başkanının da hedef alındığından haberdar olmadığı belirtiliyor. O tarihten bu yana BND’nin ABD başkanlık uçağını izlemediği ifade ediliyor.
Obama’ya yönelik izlemenin birkaç yıl sürdüğü; ne zaman başladığı ve selefi George W. Bush’un da hedef alınıp alınmadığının ise belirsiz olduğu aktarılıyor.
Resmi bir onay verilmedi
ZEIT’in edindiği bilgilere göre BND, Obama’nın izlenmesi için resmi bir onay almadı. Başbakanlıkta bazı çalışanların durumdan haberdar olup olmadığı ve ne ölçüde bilgi sahibi oldukları netlik kazanmış değil. Merkel’in bizzat bilgilendirilmediği; bilgilendirilseydi böyle bir operasyona muhtemelen izin vermeyeceği ifade ediliyor.
Spiegel’in Ekim 2013’te NSA’nın Merkel’in cep telefonunu yıllarca dinlediğini ortaya koymasının ardından başbakan, dostlar arasında gözetlemenin kabul edilemez olduğunu vurgulamış; dar bir çevrede ise Stasi benzetmeleri yaparak devletlerin aşırı gözetim saplantısı nedeniyle çökebileceği uyarısında bulunmuştu.
Angela Merkel’in ofisi, ZEIT’in sorularına yanıt vermezken BND de konuya ilişkin açıklama yapmaktan kaçındı.
