Almanya Başbakanı Friedrich Merz, artan enerji fiyatlarına karşı hükümetin yeni bir adım attığını duyurdu. Buna göre dizel ve benzin üzerindeki enerji vergisi, iki ay süreyle litre başına yaklaşık 17 cent azaltılacak.
Almanya’da yakıt vergisine geçici indirim
Tagesschau’nun haberine göre, koalisyon hükümet liderleri ortak basın açıklamasında birçok konuya değindi. Küresel ölçekte etkisini sürdüren ve ABD ile İsrail’in saldırıları sonrası başlayan İran kaynaklı gerilimin enerji piyasalarını sarsması, birçok ülkeyi önlem almaya yöneltti. Almanya da bu kapsamda tüketiciyi rahatlatmayı hedefleyen geçici bir vergi indirimi planını devreye sokuyor. Merz, yaptığı açıklamada petrol şirketlerine de çağrıda bulunarak indirimin doğrudan fiyatlara yansıtılması gerektiğini vurguladı. Düzenleme ile toplamda yaklaşık 1,6 milyar euroluk bir ekonomik rahatlama sağlanması öngörülüyor.
Almanya’da halihazırda benzinden litre başına 65,45 cent, mazottan da litre başına 47,04 cent vergi alınıyor.
Çalışanlara vergisiz prim desteği
Hükümetin paketinde yalnızca akaryakıt indirimi yer almıyor. Buna göre işverenler, 2026 yılı içinde çalışanlarına 1000 euroya kadar vergi ve kesintiden muaf destek primi verebilecek. Oluşacak vergi kaybını dengelemek amacıyla ise tütün vergisinin en erken bu yıl artırılması planlanıyor. Merz, söz konusu adımların daha geniş kapsamlı reformların başlangıcı olduğunu belirterek, “acil gerekli çok sayıda reform projesinin başlangıcı olduğunu” ifade etti.
Sağlık alanında reformlar
Yeni düzenlemeler, koalisyon ortakları CSU lideri Markus Söder ile SPD eş başkanları Lars Klingbeil ve Bärbel Bas ile yapılan görüşmelerin ardından açıklandı. Ayrıca sağlık sigortasında kapsamlı değişiklikler ve emeklilik sistemine yönelik yeni düzenlemeler için uzman önerilerinin hayata geçirilmesi planlanıyor. Başbakan Merz, yasal sağlık sigortasında planlanan reformlara da değindi.
Merz’in aktardığına göre, siyah-kırmızı koalisyonun liderleri uzman komisyonun önerilerini “prensipte onayladı”. Mümkün olan “olabildiğince çok sayıda önerinin” hayata geçirilmesi planlanıyor. Amaç, sigorta primlerini (kasa katkı paylarını) istikrarlı tutmak. Sağlık Bakanlığı’na, Nisan ayı sonunda kabinede kabul edilmesi hedeflenen bir yasa tasarısı hazırlama görevi verildi. Yaz tatiline kadar da bu düzenlemenin Federal Meclis’te yasalaşma sürecinin tamamlanması planlanıyor. Komisyon, Mart ayı sonunda toplam 66 somut önlem önermişti. Bu önlemlerin, sadece önümüzdeki yıl için sağlık sigortası kurumlarında yaklaşık 42 milyar euro tasarruf sağlayabileceği hesaplanıyor.
Gelir vergisi reformu
Gelir vergisinde de yakında reform için somut önerilerin sunulması bekleniyor. Maliye Bakanı Lars Klingbeil, ilgili taslağı “hızla” sunacağını açıkladı. SPD lideri, reformun Ocak 2027’den itibaren yürürlüğe girmesinin ve düşük ile orta gelir grupları için hissedilir bir rahatlama sağlamasının hedeflendiğini belirtti. Ancak ayrıntılar henüz netleşmiş değil. Birlik partileri (CDU/CSU) ile SPD, böylece koalisyon sözleşmesinde yer alan yasama döneminin ortasında gelir vergisini düşürme vaadini yerine getirmek istiyor. Bunun nasıl finanse edileceği ise hâlâ tartışmalı. SPD, buna karşılık yüksek gelir sahiplerinin daha fazla vergilendirilmesini isterken, Birlik partileri bu yaklaşıma mesafeli.
CSU lideri Markus Söder, hafta sonu koalisyon liderlerinin aldığı kararları yalnızca önemli bir ilk adım olarak değerlendirerek, “Aldığımız kararların sadece bir başlangıç olduğunu biliyoruz. Bu, Almanya’nın ekonomik olarak içinde bulunduğu yapısal krizden çıkıp gerçekten büyük bir sıçrama yapması için kesinlikle yeterli değil. Ancak bu bir ilk adımdır” dedi.
Merz: Reiche tartışması koalisyona zarar vermedi
Basın toplantısında Merz’e, Ekonomi Bakanı Reiche’nin (CDU) açıklamaları üzerinden yaşanan tartışma da soruldu. Reiche, cuma günü SPD’yi ve lideri Maliye Bakanı Klingbeil’i kamuoyu önünde eleştirmişti. Merz, koalisyonda çalışmaların “hiç zarar görmeden” sürdürülebileceğini varsaydığını ifade ederek, “Hoşuma gitmeyen şey, tartışmanın kamuoyu önünde yapılmasıydı. Bu nedenle sona erdirilmesini rica ettim ve hafta sonunda bunu sonlandırdık” dedi. Reiche, SPD’yi mevcut akaryakıt fiyatı krizinde “pahalı, etkisi zayıf ve anayasal açıdan tartışmalı” öneriler sunmakla suçlamıştı.
Bu haber dikkatinizi çekebilir: Merz’i rahatsız eden tartışma! CDU’lu bakandan SPD’ye sert çıkış
Muhalefetten ve ekonomi çevrelerinden eleştiri geldi
Hükümetin akaryakıt vergisini geçici olarak düşürme kararı muhalefetin tepkisini çekti. Kararın zamanlamasını eleştiren muhalifler, adımın geç atıldığını savundu. AfD Eş Başkanı Alice Weidel, açıklanan indirimi yetersiz buldu. Weidel, İran’daki gerilimin başlamasından haftalar sonra böyle bir karar alınmasını eleştirerek bunun “çok geç” olduğunu dile getirdi. Ayrıca, kalıcı çözüm için karbondioksit vergisinin kaldırılması ve enerji ile KDV yükünün azaltılması gerektiğini belirtti.
Yeşiller de enerji vergisinde planlanan indirimi eleştirerek geçmiş deneyimlere dikkat çekti. Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya saldırmasının ardından Ampel koalisyonu (SPD-Yeşiller-FDP’den oluşan önceki koalisyon), yakıtlardaki enerji vergisini geçici olarak düşürmüştü. Yeşiller Eş Başkanı Franziska Brantner, “Yakıt indirimi, vatandaşlara değil petrol şirketlerine verilmiş pahalı bir hediyeydi” dedi. O dönemde milyarlarca euro vergi geliri harcandığını ifade etti.
Brantner bunun yerine elektrik vergisinin herkes için düşürülmesini talep etti. Ayrıca CO₂ vergisinden elde edilen gelirlerin, Avusturya’nın iklim bonusu uygulamasında olduğu gibi halka geri verilmesi gerektiğini belirtti. Son olarak, aşırı kâr vergisinin uygulanması çağrısında bulundu.
(Aşırı kâr vergisi, şirketlerin olağanüstü dönemlerde elde ettiği normalin çok üzerindeki kârların ek olarak vergilendirilmesidir.)
Bazı ekonomistlere göre kararın çok fazla yakıt tüketenlere faydası var ama gerçekten yardıma ihtiyacı olanlara faydası az. Bunun yerine ulaşım ödeneği tercih edilebilirdi.
Akaryakıt fiyatlarının gelişimi
Almanya’da savaş başlamadan önce premium benzinin litre fiyatı ortalama 1,83 euro ve dizelin litre fiyatı 1,75 euro civarındaydı. Şu anda Almanya genelinde bir litre premium benzinin ortalama fiyatı 2,14 € iken, bir litre dizelin fiyatı 2,28 euro.
Fiyatlar artar mı?
İki aylık sürenin sona ermesinin ardından, mevcut vergi oranlarının otomatik olarak yeniden yürürlüğe girmesi planlanıyor. Hükümetin bütçeden ayırdığı her kaynağın başka bir alanda eksiklik yaratacağını açıklayan Başbakan Friedrich Merz, “Bu nedenle bu destek iki ayla sınırlı. Sonrasında eski vergi oranı yürürlüğe girecek” dedi. Eğer İran savaşında ateşkes kalıcı olarak sağlanamazsa, fiyatlar yukarı yönde devam edecek ve vergi indiriminin bitmesiyle birlikte yine sürücüleri zor günler bekleyecek.
