Avrupa Birliği, gümrük sisteminde yeni bir reform hazırlığında. Üçüncü ülkelerden yapılan çevrimiçi alışverişlerdeki çok sayıda küçük pakete karşı yeni bir işlem ücreti getirilmesi planlanıyor. 1 Kasım’dan itibaren, internet üzerinden sipariş edilip AB’ye ithal edilen her ürün için bu yeni ücret uygulanacak ve ulusal makamlar tarafından tahsil edilecek. Bu konuda Avrupa Parlamentosu ile AB ülkelerinin müzakerecileri Brüksel’de anlaşmaya vardı.
Avrupa Birliği gümrük sisteminde değişiklik yapacak
Die Zeit’ın haberine göre, ücretin miktarı Avrupa Komisyonu tarafından belirlenecek; son olarak paket başına iki euroluk sabit bir ücret gündeme gelmişti. AB, bu uygulamayla çevrimiçi ticaretten gelen küçük gönderi sayısındaki artış nedeniyle oluşan maliyetleri karşılamayı hedefliyor. Bu maliyetlere, örneğin ithalat sırasında paketlerin tehlikeli maddelere karşı denetlenmesi de dahil.
Bu haber dikkatinizi çekebilir: Trump’ın tarifeleri Volkswagen’i vurdu!
Temmuzda yürürlüğe girecek ek ücretlere ilave
Bu işlem ücreti, Temmuz ayında yürürlüğe girmesi planlanan yeni vergilere ek olarak uygulanacak. Halihazırda değeri 150 euroya kadar olan paketler gümrük vergisinden muaf şekilde AB’ye sokulabiliyor. Ancak istenmeyen ucuz ithalatı sınırlamak amacıyla Temmuz’dan itibaren, değeri 150 euroya kadar olan her paket için sipariş edilen her ürün türü başına üç euroluk bir ücret getirilecek. Bu uygulama, paketlerin kontrol edilip işlenmesini sağlayacak yeni bir dijital platform tamamlanana kadar geçerli olacak. Ardından, AB’ye giren tüm ürünler ilk eurodan itibaren gümrük vergisine tabi olacak. Bunun 2028 yılında yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Alınan önlemler özellikle Shein, Temu veya AliExpress gibi platformlar üzerinden sipariş edilip AB’ye gönderilen Çin menşeli ucuz ürünleri hedef alıyor. AB verilerine göre 2025 yılında diğer ülkelerden AB’ye toplam 5,9 milyar paket gönderildi ve bunların yüzde 90’ından fazlası Çin’den geldi. Şu ana kadar bu tür gönderiler vergiden muaftı.
Muafiyet sınırının kaldırılmasıyla AB, satıcıların nerede faaliyet gösterdiğine bakılmaksızın eşit rekabet koşulları sağlanmasını amaçlıyor. Yeni vergilerin ucuz ürünleri pahalılaştırıp pahalılaştırmayacağı ise henüz net değil; teorik olarak ek maliyetleri üreticiler veya ithalatçılar da üstlenebilir.
Tehlikeli ürünlerin tekrar ithalatına ceza
Ayrıca Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi, tehlikeli ürünleri tekrar tekrar AB’ye gönderen ticaret platformlarının cezalandırılması konusunda da uzlaştı. Buna göre bu platformlara, son 12 ayda ithal edilen tüm malların toplam değerinin yüzde 6’sına kadar para cezası uygulanabilecek. Son çare olarak ise ilgili platformun AB’de yasaklanması söz konusu olabilecek. Bu önlemlerin 2028’den itibaren yürürlüğe girmesi planlanıyor.
AB, bu kararları gerekçelendirirken tüketici örgütlerinin testlerine atıfta bulunuyor. Bu testlere göre Shein veya Temu gibi platformlardan alınan ürünlerin yüzde 90’ından fazlası AB mevzuatına uygun değil ve örneğin zehirli kimyasallar içeriyor. Çin’den gelen paketlerin çokluğu nedeniyle gümrük makamları bunları çoğu zaman denetleyemiyor. Yeni ücretlerle aynı zamanda gümrük idarelerinin güçlendirilmesi de finanse edilecek.
Tüketici koruma örgütlerinden destek
AB tüketici koruma örgütü Beuc, alınan kararları memnuniyetle karşıladı. Beuc Genel Direktörü Agustin Reyna, AB’nin son dönemde “gümrüklerin başa çıkamadığı bir Çin kaynaklı paket tsunamisiyle karşı karşıya kaldığını” söyledi. Tüketici koruma kuruluşlarının, çocuklar için ölümcül olabilecek oyuncaklar ve “yasaklı kimyasallarla kaplanmış tekstil ürünleri” tespit ettiğini belirtti. Yeni reformun, tehlikeli ürünlerin AB’ye girişini zorlaştıracağı ifade edildi.
Alman Perakende Birliği’nin (HDE) verilerine göre Shein ve Temu, Almanya’daki müşterilere her gün yaklaşık 400.000 paket gönderiyor. Bu iki platformun Almanya’daki cirosu 2024 yılında 2,7 ile 3,3 milyar euro arasında gerçekleşti. Geçen yıl ülkede 14 milyondan fazla kişinin Temu ve Shein’den alışveriş yaptığı bildirildi.
Çin’de kurulan Shein ve Temu, özellikle çok ucuz ürünleriyle, Shein ise ağırlıklı olarak giyim ürünleriyle öne çıkıyor. Tüketici koruma kuruluşlarına göre, ürün kalitesinin düşük olması ve yanıltıcı iade bilgileri nedeniyle müşteri şikâyetleri artıyor.
