Macaristan’da pazar günü gerçekleştirilen ve “tarihi” olarak nitelendirilen seçimler, ülkede 16 yıldır iktidarda olan Viktor Orban döneminin sonunu getirdi. Resmi olmayan ilk sonuçlara göre, Tisza Partisi lideri 45 yaşındaki Peter Magyar, başbakanlığa giden yolu açtı.
Macaristan’da tarihi seçim
Seçim sonuçlarına göre 199 sandalyeli parlamentoda Tisza Partisi’nin 138 milletvekili kazanması beklenirken, Orban’ın liderliğini yaptığı Fidesz Partisi 54 sandalyede kaldı. Bu tablo, Tisza’nın tek başına hükümet kurmak ve kritik yasal düzenlemeleri geçirmek için gereken 133 sandalye eşiğini aştığını gösteriyor.
Orban dönemi bitti, yenilgiyi kabul etti
İlk sonuçların ardından Peter Magyar, Facebook hesabından “Teşekkürler Macaristan” mesajını paylaştı. Alman Spiegel dergisi ise Viktor Orban’ın seçim sonucunu kabul ettiğini ve Magyar’ı telefonla arayarak tebrik ettiğini aktardı.
Budapeşte’de destekçilerine seslenen Orban da yenilgiyi doğruladı. Sonuçları “acı verici” olarak nitelendiren Orban, “Seçim sonuçları henüz kesinleşmemiş olsa da net. Bizim için acı verici, ancak kesin” dedi. Açıklamasında ayrıca “Bize iktidar sorumluluğu ve fırsatı verilmedi. Kazanan partiye tebriklerimi ilettim” ifadelerini kullandı.
Katılım oranı rekor kırdı
Seçimler, ülkenin geleceği açısından kritik bir dönüm noktası olarak görülürken, katılım oranı da dikkat çekici seviyelere ulaştı. Sandıkların kapanmasına kısa süre kala yaklaşık 8 milyon seçmenin yüzde 77’si oy kullandı. Bu oran, Macaristan’da 1990’daki demokratik dönüşümden bu yana kaydedilen en yüksek katılımlardan biri oldu.
Avrupa’dan peş peşe mesajlar
Seçim sonuçları sadece Macaristan’da değil, uluslararası arenada da yakından takip edildi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Avrupa’nın kalbi bu gece Macaristan’da daha güçlü atıyor” mesajını paylaştı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, “Macar halkı kararını verdi. (…) Güçlü, güvenli ve her şeyden önce birleşik bir Avrupa için güçlerimizi birleştirelim. Tebrikler, sevgili Peter Magyar!” ifadeleriyle Magyar’ı kutladı.
Bavyera Başbakanı ve CSU lideri Markus Söder ise yaptığı paylaşımda, “Avrupa için güçlü bir sinyal! Muhalefet lideri Péter Magyar’ın partisi, Macaristan’daki seçimi rekor düzeyde katılımla açık ara kazandı. Tebrikler! İş birliği yapmayı dört gözle bekliyoruz. Bavyera ve Macaristan, Tuna bölgesi üzerinden birbirine sıkı şekilde bağlıdır” dedi.
Sonuçların Avrupa’ya etkisi
Viktor Orban, özellikle Avrupa Birliği politikalarına yönelik sert tutumuyla tanınıyordu. Başta Ukrayna meselesi olmak üzere birçok kritik kararda veto yetkisini kullanarak Birlik içinde tartışmalara yol açmıştı. Uzmanlara göre Orban’ın yeniden seçilmesi, AB içinde karar alma süreçlerini daha da zorlaştırabilirdi.
Macaristan’ın Orban döneminde Rusya ile kurduğu yakın ilişkiler de dikkat çekiyordu. Budapeşte yönetimi, Moskova’ya yönelik yaptırımların etkisini azaltmaya yönelik adımlar atmakla eleştiriliyordu.
Yeni dönemde ne değişecek?
Seçim kampanyasında ekonomik sorunlar ve yolsuzluk iddialarının öne çıkmasının ardından sandıktan birinci çıkan Peter Magyar, muhafazakâr ve milliyetçi bir çizgide yer alıyor. Ancak Avrupa Birliği ile ilişkiler konusunda Orban’a kıyasla daha uzlaşmacı bir politika izlemesi bekleniyor.
Magyar, ülkesini yeniden Avrupa ile uyumlu bir çizgiye taşıyarak dondurulmuş durumda bulunan milyarlarca euroluk AB fonunun serbest bırakılmasını ve ekonominin güçlendirilmesini hedefliyor.
Ukrayna’ya silah yardımı konusunda temkinli bir yaklaşım sergileyen Magyar’ın, bu konuda Orban kadar sert bir dil kullanmayacağı öngörülüyor. Göç politikalarında ise mevcut sert uygulamaların büyük ölçüde devam etmesi bekleniyor.
