Mayıs ayı geldi mi Almanya’da havayla birlikte çilek kokusu da gün yüzüne çıkıyor. Almanların “Selbstpflücken” yani “kendin topla” dediği bu etkinlikte insanlar ellerine sepetlerini alıp tarlaya giriyor ve dalından mis gibi çilek topluyor.
Berlin’den Köln’e, Hamburg’dan Münih’e kadar birçok şehirde bulunan çilek tarlaları özellikle çocuklu ailelerin favorisi haline gelmiş durumda. Marketten alınan çileğe göre çok daha tatlı ve aromatik olan bu taptaze çilekler, Almanya’da yazın başladığının da adeta resmi ilanı sayılıyor.
Bu yazımızda Almanya’da çilek sezonunun ne zaman başladığından en popüler çilek tarlalarına ve dikkat edilmesi gereken püf noktalara kadar merak edilen tüm detaylara yakından bakacağız. Eğer siz de bu yaz elinize bir sepet alıp çilek tarlasına gitmeyi düşünüyorsanız, doğru yerdesiniz.
Almanya’da çilek tarlası kültürü neden bu kadar popüler?
Almanya’da çilek tarlalarının bu kadar popüler olmasının en büyük nedeni, insanların doğayla iç içe vakit geçirmeyi sevmesi. Özellikle bahar ve yaz aylarında Almanlar hafta sonlarını sadece kafede oturarak değil, açık havada bir aktivite yaparak değerlendirmeyi tercih ediyor. İşte tam bu noktada “kendin topla” konsepti devreye giriyor. Sabah erkenden kalkıp eline sepeti alan insanlar çilek tarlalarına gidiyor, hem temiz havanın tadını çıkarıyor hem de dalından taze çilek topluyor. Bir nevi terapi gibi düşünebilirsiniz; telefon sesi yok, trafik stresi yok, sadece güneş, toprak ve mis gibi çilek kokusu.
Üstelik Almanya’da çilek toplamak sadece ekonomik bir alışveriş yöntemi değil, aynı zamanda sosyal bir etkinlik olarak görülüyor. Özellikle çocuklu aileler için çilek tarlaları adeta doğal bir oyun alanına dönüşüyor. Çocuklar çileğin nasıl yetiştiğini yerinde görürken aileler de şehir kalabalığından biraz uzaklaşıp keyifli zaman geçiriyor. Bazı çiftliklerde oyun alanları, küçük kafeler, ev yapımı çilekli tatlılar ve hatta mini festivaller bile düzenleniyor. Yani insanlar sadece çilek almaya değil, birkaç saatliğine doğanın içinde sosyalleşmeye gidiyor.
Bir diğer önemli sebep ise lezzet farkı. Almanya’daki birçok kişi marketten alınan çilekle tarladan yeni koparılan çileğin tadının tamamen farklı olduğunu düşünüyor. Açıkçası çok da haksız sayılmazlar 🙂 Dalından yeni toplanmış çilekler daha aromatik, daha sulu ve çok daha doğal bir tada sahip oluyor. Bu yüzden çilek sezonu başladığında Almanya’daki tarlaların önünde uzun kuyruklar görmek oldukça normal hale geliyor.
Almanya’da çilek sezonu
Almanya’da çilek sezonu genellikle mayıs ayında başlıyor ve hava şartlarına bağlı olarak temmuz sonuna kadar devam ediyor. Eğer kış çok sert geçmediyse bazı bölgelerde ilk çilekler nisan sonunda bile görülmeye başlanabiliyor. Ancak işin en güzel kısmı genelde mayıs sonu ve haziran ayında yaşanıyor. Çünkü bu dönem çileklerin en olgun, en tatlı ve en bol olduğu zaman olarak kabul ediliyor. Yani Almanya’da “çilek zamanı geldi” denince çoğu kişinin aklına doğrudan haziran ayı geliyor.
Tabii Almanya büyük bir ülke olduğu için sezon her bölgede aynı anda başlamıyor. Güney Almanya’da havalar daha erken ısındığı için Bavyera ve Baden-Württemberg taraflarında sezon biraz daha erken açılırken, kuzey bölgelerinde çilekler birkaç hafta gecikmeli olgunlaşabiliyor. Berlin, Köln, Frankfurt ve Hamburg çevresindeki çilek tarlaları ise genellikle mayıs ortasıyla birlikte ziyaretçi kabul etmeye başlıyor.
Çilek sezonunun kısa sürmesi de bu etkinliği daha özel hale getiriyor. İnsanlar “Nasıl olsa bütün yaz açık olur” diye düşünse de en güzel çilekleri kaçırmamak için sezonun yoğun döneminde gitmeye çalışıyor. Çünkü temmuz sonuna doğru hem ürün miktarı azalıyor hem de bazı popüler çilek tarlaları sezonu kapatmaya başlıyor.
Bu yazı dikkatinizi çekebilir: Almanya’da Biergarten: Kültürü, tarihi ve en popüler bölgeler
Almanya’da kendin topla çilek tarlaları (Selbstpflückfeld)
Almanya’da “Selbstpflückfeld” yani kendin topla çilek tarlaları oldukça basit bir sistemle çalışıyor. Tarlaya gittiğinizde genellikle giriş kısmında küçük bir satış noktası veya kasa alanı bulunuyor. Buradan boş bir sepet ya da kova alıp doğrudan tarlaya giriyorsunuz. Sonrası tamamen size kalmış. Beğendiğiniz çilekleri dalından tek tek topluyor, kovayı dolduruyor ve çıkışta topladığınız miktara göre ödeme yapıyorsunuz. Özellikle güneşli hafta sonlarında bu tarlalar tam bir yaz klasiğine dönüşüyor.
Birçok çilek tarlasında giriş ücretsiz oluyor ancak bu her yer için geçerli değil, ücretli olan tarlalar da var. Bazı çiftlikler size kendi kovasını verirken bazı yerlerde evden kap getirmenize de izin veriliyor. Girişte çalışanlar hangi alanlardan çilek toplanabileceğini gösteriyor çünkü her bölüm aynı olgunlukta olmayabiliyor. Almanya’da büyük çilek çiftlikleri genellikle sabah erken saatlerde açılıyor ve gün içinde yoğunluk artabiliyor. Bu yüzden erken gitmek hem daha rahat dolaşmak hem de en güzel çilekleri bulmak açısından avantaj sağlıyor.
Topladığınız çilekler çıkışta tartılıyor ve ödeme tamamen kilo üzerinden yapılıyor. Almanya’da çilek toplama fiyatları bölgeye göre değişse de genellikle market fiyatlarından biraz daha uygun olabiliyor. Tabii işin küçük bir tehlikesi var: İnsan “Biraz daha toplayayım” derken kendini 5 kiloluk kova taşırken bulabiliyor. Özellikle çocuklu aileler için bu etkinlik hem ekonomik hem de oldukça eğlenceli bir hafta sonu aktivitesi haline geliyor.
Bu arada bazı çilek tarlaları da var ki hiç insan yok. Sistem tamamen güvene dayalı, topladığınız kadarını kutuya atıyorsunuz çileğinizi alıp yolunuza devam ediyorsunuz.
Google Maps’e “Erdbeerfeld”, “Erdbeeren selbst pflücken” veya “Selbstpflückfeld” yazdığınızda yakınınızdaki çilek tarlalarını kolayca bulabilirsiniz. Özellikle yorumları kontrol etmek iyi fikir oluyor.
Dikkat edilmesi gereken şeyler
Çilek tarlasına giderken rahat kıyafet giymek önemli çünkü uzun süre eğilip kalkmanız gerekebiliyor. Güneşli havalarda şapka, güneş kremi ve su şişesi hayat kurtarıyor. Bazı insanlar yanına küçük bir piknik örtüsü bile alıyor çünkü birçok çiftlikte oturup mola verebileceğiniz alanlar bulunuyor. Eğer kendi kabınızı götürmek istiyorsanız önceden çiftliğin kurallarını kontrol etmekte fayda var. Çilek tarlasına girdiğiniz için kene riski söz konusu olabilir, önleminizi almanızı mutlaka tavsiye ederiz.
Çilek toplarken bitkilere zarar vermemek oldukça önemli. Almanya’daki çiftlikler genellikle ziyaretçilerden sadece olgunlaşmış çilekleri toplamasını istiyor. Ezilmiş veya henüz kızarmamış çileklerin bırakılması gerekiyor. Ayrıca yürüyüş yollarının dışına çıkmamak ve bitki sıralarına basmamak da dikkat edilmesi gereken kurallar arasında yer alıyor. Çünkü sezon boyunca binlerce insan aynı tarlayı ziyaret ediyor.
Almanya’daki en güzel çilek tarlaları
Almanya’nın genelinde birbirinden güzel çilek tarlaları var. Kısa başlıklar halinde tarlalara bir bakış atalım. Ama yukarıda da dediğimiz gibi internetten yaptığınız aramalarda hem tarlaların mesafelerini hem de yorumlarını görerek daha sağlıklı kararlar verebilirsiniz.
Berlin çilek tarlaları
Berlin çevresi çilek tarlası konusunda Almanya’nın en zengin bölgelerinden biri sayılıyor. Özellikle Karls Erdbeerhof ve çevresindeki büyük çiftlikler, yaz aylarında binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor. Berlinliler hafta sonları şehirden biraz uzaklaşıp doğaya kaçmak için genellikle Brandenburg bölgesindeki çilek tarlalarını tercih ediyor. Buradaki tarlaların çoğunda geniş park alanları, çocuk etkinlikleri ve çiftlik kafeleri de bulunuyor.
Hamburg çilek tarlaları
Hamburg tarafında ise özellikle kuzey Almanya’nın meşhur çilek üreticileri dikkat çekiyor. Erdbeerhof Glantz, bölgenin en bilinen çilek çiftliklerinden biri olarak öne çıkıyor. Hamburg çevresindeki tarlalar genellikle oldukça düzenli ve aile dostu oluyor. Bazı çiftliklerde çileğin yanında ahududu ve kiraz toplama imkânı da sunuluyor. Yani olay tek meyveyle sınırlı kalmıyor.
Bavyera çilek tarlaları
Bavyera bölgesinde çilek sezonu biraz daha sakin ve doğa odaklı geçiyor. Münih çevresindeki çiftlikler özellikle organik üretim konusunda oldukça iddialı. Şehir kalabalığından uzaklaşıp Alp manzarasına yakın bölgelerde çilek toplamak, Almanya’daki en keyifli yaz aktivitelerinden biri sayılıyor. Özellikle küçük aile işletmeleri burada oldukça popüler.
Kuzey Ren-Vestfalya’da (NRW) çilek tarlaları
NRW bölgesi, Almanya’da çilek tarlalarının en yoğun bulunduğu yerlerden biri. Köln, Düsseldorf, Dortmund ve Essen çevresinde birçok büyük çilek çiftliği bulunuyor. Özellikle hafta sonları ailelerin akın ettiği bu tarlalarda uzun sıralar görmek oldukça normal. NRW’deki çiftliklerin büyük avantajı şehir merkezlerine yakın olmaları. Bu yüzden arabası olmayanlar bile toplu taşımayla birçok tarlaya rahatlıkla ulaşabiliyor.
Hessen çilek tarlaları
Frankfurt çevresinde özellikle Hessen bölgesindeki çilek tarlaları öne çıkıyor. Buradaki çiftlikler genellikle daha butik yapıda oluyor ve organik ürün seçenekleri sunuyor. Bazı tarlalarda sadece çilek değil; ev yapımı reçeller, taze kekler ve çiftlik ürünleri de satılıyor. Özellikle sabah saatlerinde gitmek hem sakinlik hem de daha iyi çilek bulmak açısından avantaj sağlıyor.
Baden-Württemberg çilek tarlaları
Stuttgart ve Baden-Württemberg çevresindeki çilek tarlaları ise doğal manzaralarıyla dikkat çekiyor. Bölgedeki çiftliklerin çoğu üzüm bağlarına ve kırsal alanlara oldukça yakın konumda bulunuyor. Bu yüzden birçok kişi çilek toplama etkinliğini küçük bir günlük geziye dönüştürüyor. Özellikle yaz aylarında bu bölgelerde fotoğraf çekmek için harika manzaralar oluşuyor.
Almanya’da çilek sezonunda neler yenir?
Almanya’da çilek sezonu başlayınca ortalık resmen “çilek temalı yaz festivaline” dönüyor. Marketten pastaneye, kafeden sokak festivaline kadar her yerde çilekli bir şey görmek mümkün. Almanlar çileği sadece meyve olarak yemiyor; tatlıdan dondurmaya kadar her şeye ekliyor. Hatta bazı insanlar için yaz mevsimi resmen ilk çilekli pastayı yiyince başlıyor diyebiliriz.
Erdbeerkuchen (Meşhur Alman çilekli pastası)
Çilek sezonunun yıldızı kesinlikle Erdbeerkuchen. Almanların klasik çilekli pastası olan bu tatlı; ince bir kek tabanı, hafif krema ve üstüne bol bol dizilmiş taze çilekle hazırlanıyor. Pastanelerde vitrine bakınca “Sadece bir dilim alacağım” diyorsunuz ama işler genelde öyle bitmiyor. Özellikle güzel bir kahvenin yanında inanılmaz gidiyor.
Dondurma
Hava biraz güneş açtı mı Almanya’da herkes dondurmacıya koşuyor. Çilekli dondurma yani Erdbeereis de yazın en sevilen tatlarından biri oluyor. Taze çilekle yapılan dondurmaların tadı markettekilerden bayağı farklı oluyor. Bazı yerlerde üstüne ekstra çilek sosu falan da koyuyorlar.
Çilek reçeli
Tarladan eve 4-5 kilo çilekle dönülünce “Bunu nasıl bitireceğiz?” kısmında reçel devreye giriyor. Sabah kahvaltılarında ekmeğin üstüne sürülen ev yapımı çilek reçeli burada yaz klasiği gibi bir şey. Fazla topladıysanız endişelenmeyin reçel yapın. When life gives you lemons, make lemonade (Hayat size limon veriyorsa limonata yap) misali, hayat size 5 kilo çilek verdiyse hiç ne yapacağım diye düşünmeyin leziz mi leziz bir çilek reçeli yapın.
Waffle, pancake ve çilek kombosu
Kafelerde en çok göreceğiniz şeylerden biri de bol çilekli waffle ve pancake tabakları. Üstüne pudra şekeri, biraz dondurma, biraz sos… Sonra insan “Ben hafif bir şey yiyecektim” diye kendini sorguluyor. Özellikle hafta sonu brunchlarında çok popüler oluyor.
Cheesecake
Çilek sezonunda Alman pastaneleri resmen level atlıyor. Çilekli cheesecake, mascarponeli tatlılar ve kremalı pastalar her yerde çıkmaya başlıyor. Bazı kafelerde sadece yaz sezonuna özel çilek menüsü bile oluyor.
