ABD’den gelen ilhak tehditleri karşısında Almanya, Grönland’a asker yolluyor. Savunma Bakanlığı, görevlendirmenin Danimarka’nın davetiyle gerçekleştiğini ve amacın, diğer NATO müttefiklerinin temsilcileriyle birlikte “Danimarka’nın bölgedeki güvenliği sağlamasına destek için olası askerî katkıların çerçeve koşullarını incelemek” olduğunu açıkladı.
Almanya’dan Grönland’a asker
Welt’in haberine göre, alınan kararla birlikte 13 asker, Grönland’ın başkenti Nuuk’a gidiyor. Almanya, 15–17 Ocak tarihleri arasında, “Danimarka’nın daveti üzerine” bu keşif görevine katılacak. Almanya’nın adımına diğer NATO ülkelerinden de destek geliyor. Norveç Savunma Bakanı Tore Sandvik, NATO içinde daha güçlü bir eşgüdüm hedefiyle Norveç’in iki asker göndereceğini Reuters’a açıkladı. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise X platformundaki paylaşımında, çarşamba günü bazı İsveçli subayların Grönland’a ulaştığını duyurdu.
Fransa da Danimarka’nın talebi doğrultusunda, ABD’nin hak iddia ettiği Grönland’a asker sevk ediyor. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, X üzerinden yaptığı açıklamada ilk askerî personelin yolda olduğunu, “daha fazlasının geleceğini” belirtti. Macron, Danimarka öncülüğünde yürütülen ve “Operation Arctic Endurance” adı verilen “ortak tatbikatlara” dikkat çekti.
Yeşiller: “Bu güçlü bir sembol”
Almanya’da Yeşiller Partisi, Bundeswehr’in Grönland’a keşif ekibi göndermesini olumlu karşıladı. Partinin savunma politikası uzmanı Sara Nanni, bu adımı “Bu güçlü bir sembol” sözleriyle değerlendirdi ve Washington’daki temasların, ABD Başkanı Donald Trump’ın toprak iddialarından vazgeçmesine yol açmadığını ifade etti. Nanni, “Bu nedenle, Danimarka ile dayanışmayı gösteren bu askerî jestin, Beyaz Saray’a yönelik somut diplomatik tehditlerle desteklenmesi önemli olur. Ancak bu şekilde Trump’ı bu çılgınlıktan alıkoymak mümkün” dedi. Başbakan Friedrich Merz’in de, ABD’nin bir NATO üyesinin toprak bütünlüğünü sorgulamayı sürdürmesi hâlinde bunun sonuçları olacağını net biçimde ortaya koyması gerektiğini savundu.
Diplomasi sonuç vermedi
ABD, Danimarka ve Grönland arasında yapılan son kriz görüşmesi, Arktik adası üzerindeki anlaşmazlıkta ilerleme sağlamadı. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ile yaptığı, Grönland’ın dış politikasından sorumlu Bakan Vivian Motzfeldt’in de katıldığı toplantının ardından, taraflar arasında hâlâ “temel bir görüş ayrılığı” bulunduğunu söyledi. Rasmussen, Trump’ın Grönland’ı hâlâ “fethetmek” istediğini dile getirerek, bu konuda Danimarka ile ABD’nin “farklı pozisyonlara” sahip olduğunu vurguladı. ABD’yi “saygılı bir iş birliğine” çağıran Rasmussen, Grönland’ın ABD tarafından devralınmasının kesinlikle gerekli olmadığını belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump ise Beyaz Saray yakınlarında yapılan ve yaklaşık bir saat süren görüşme öncesinde, toprak iddiasından geri adım atmayacağını açıkça ifade etmişti. Trump, Truth Social’daki paylaşımında Grönland’ın ABD’nin elinde olmamasının “kabul edilemez” olduğunu yazdı.
Rasmussen, Washington ziyaretine ilişkin, “Amacımız, bu güvenliği nasıl artırabileceğimize dair ortak bir yol bulmaktı” dedi. Tarafların, ABD’nin güvenlik çıkarları ile Danimarka Krallığı’nın kırmızı çizgilerini birlikte ele alacak üst düzey bir çalışma grubu kurulması konusunda anlaştığını da açıkladı. Bu grubun haftalar içinde ilk toplantısını yapması bekleniyor.
Trump’tan sert mesajlar
Trump, son dönemde Grönland’a yönelik iddialarını özellikle güvenlik gerekçelerine, Rusya ve Çin’den gelen tehditlere dayandırıyor. ABD yönetimi, adanın zorla ele geçirilmesini dışlamadığını da daha önce dile getirmişti.
Görüşme öncesinde yaptığı açıklamada Trump, NATO üyeliğinin ne Grönland ne de ABD için yeterli koruma sağladığını savundu. Grönland’ın planlanan “Golden Dome” füze savunma sistemi açısından hayati öneme sahip olduğunu öne süren Trump, NATO’nun bu nedenle adanın ABD tarafından devralınmasına kapı aralaması gerektiğini söyledi. Aksi takdirde Çin ya da Rusya’nın bu adımı atabileceğini iddia ettiğini ve bunu engelleyeceğini belirtti. Trump, bölgede Rus ve Çin gemilerinin artan varlığına daha önce de defalarca dikkat çekmişti.
NATO tatbikatları sürüyor
Danimarka, İsveç ve Norveç’in desteğiyle çarşamba günü Grönland’daki askerî varlığını artırdı. Danimarka Dışişleri Bakanlığı ile Grönland Dışişleri ve Araştırma Bakanlığı’nın ortak açıklamasında, bunun uçaklar, gemiler ve askerlerin katıldığı tatbikatlar kapsamında ve NATO müttefikleriyle yakın iş birliği içinde yapıldığı bildirildi.
Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, olası bir saldırıya ordunun nasıl karşılık vereceği sorusunu “varsayımsal” olarak nitelendirerek, “Ancak talimat şudur: Krallık saldırıya uğrarsa savunulmalıdır” dedi.
Trump ise çizgisini değiştirmiş görünmüyor. ABD Başkanı, NATO’nun etkili caydırıcılığının esas olarak ABD sayesinde mümkün olduğunu savunarak, bunun ilk başkanlık döneminde Amerikan silahlı kuvvetlerini güçlendirmesinin sonucu olduğunu ileri sürdü. Trump’a göre, ABD tarafından yönetilen bir Grönland ile NATO çok daha güçlü ve etkili hâle gelecek.
Avrupa Parlamentosu ise Trump yönetiminin Grönland’a ilişkin bu ve önceki açıklamalarını “kabul edilemez” olarak değerlendirdi. Parlamento, Danimarka ve Grönland’ın egemenliği ile toprak bütünlüğünü zayıflatmaya yönelik her türlü girişimin uluslararası hukuka ve Birleşmiş Milletler Şartı’na aykırı olduğunu vurguladı.
