Almanya’da bütçe açığı giderek yükseliyor, geçen yılı Federal İstatistik Dairesi verilerine göre, Almanya 127,3 milyar euro açıkla kapattı. Bu, bir önceki yıla göre 22,9 milyar euro daha fazla açık verildiği anlamına geliyor. Böylece bütçe açığı yeniden 2022 yılındaki yüksek seviyeye çıkmış oldu. O dönemde Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı ve ardından yaşanan enerji krizi ekonomiyi zorlamıştı.
Almanya’da bütçe açığı can sıkıyor
Açığın en büyük kısmı merkezi hükümetten geldi. Merkezi hükümetin açığı 34,5 milyar euro artarak toplamda 85,4 milyar euroya ulaştı. Belediyelerde de durum kötüleşti ve 31,9 milyar euro ile şimdiye kadarki en yüksek açık görüldü. Buna karşılık eyaletlerin ve sosyal güvenlik sisteminin açıkları azaldı. Hatta Bavyera ve Saksonya’nın da aralarında olduğu beş eyalet bütçe fazlası verdi. Ancak genel tabloya bakıldığında, özellikle büyük şehirlerin bütçeleri açığın önemli bir kısmını oluşturdu.
Bu haber dikkatinizi çekebilir: 500 milyar euroluk özel fon bütçe açıklarına mı yatırıma mı gidiyor?
Bütçe açığı neden arttı?
Açığın artmasının en önemli nedenlerinden biri, devletin bazı özel harcamaları oldu. Özellikle ordu (Bundeswehr) için ayrılan özel fonlar, ayrıca altyapı ve iklim koruma projeleri için yapılan harcamalar bütçeyi zorladı. Bunun yanında sosyal güvenlik kurumlarına ve demiryolu şirketi Deutsche Bahn’a daha fazla maddi destek ve kredi sağlandı. Emeklilik sigortasına 2024’e göre 6,5 milyar euro daha fazla destek verildi. Ayrıca bazı kurumlara kredi sağlandı: İş Ajansı 1,4 milyar euro, sağlık sigortası 2,3 milyar euro ve bakım sigortası 0,5 milyar euro kredi aldı.
Devlet, demiryolu altyapısını geliştirmek için Deutsche Bahn’a da destek verdi. Bu kapsamda şirkete 3 milyar euro kredi sağlandı. Ayrıca şirketin sermayesini güçlendirmek için 5,3 milyar euro verildi. Bu rakam, bir önceki yıla göre 3,1 milyar euro daha fazla. Öte yandan askeri harcamalar da önemli ölçüde arttı. Devlet, askeri alımlar için toplam 39 milyar euro harcadı. Bu, bir önceki yıla göre yüzde 23,4’lük bir artış anlamına geliyor.
2025’in sonuna doğru kurulan “Altyapı ve İklim Koruma Özel Fonu”nun etkileri ise henüz verilere tam olarak yansımadı. Açıklanan veriler geçici nitelik taşıyor ve üç aylık bütçe istatistiklerine dayanıyor. Bu veriler, Avrupa Birliği’nin kullandığı farklı hesaplama yöntemiyle (Maastricht kriterleri) tam olarak aynı değil. Bu yüzden iki hesap arasında bazı farklar oluşabiliyor. Ayrıca Saarland eyaletine ait 2025’in son çeyrek verileri henüz bulunmadığı için, yıl sonu hesaplamasında üçüncü çeyrek verileri kullanıldı.
Federal İstatistik Dairesi’nin açıkladığı bu veriler, devletin tüm kademelerini kapsıyor. Yani sadece merkezi hükümet değil, eyaletler, belediyeler ve sosyal güvenlik sistemi de bu hesaplara dahil ediliyor.
Uzmanlara göre, bu açıkların tüm devlet kademelerine yayılmış olması önemli bir risk. Çünkü bu durum, Almanya’nın toplam borcunun artmasına yol açacak. 2022 yılında da benzer büyüklükte bir açık vardı, ancak o zaman açık daha çok merkezi hükümetten kaynaklanıyordu. Ayrıca o dönemde planlanandan daha az borç alınmıştı. Genel olarak bakıldığında, devlet harcamaları geçen yıl yüzde 6 arttı. Gelirler de arttı ancak bu artış yüzde 5,2 ile daha düşük kaldı. Bu nedenle gelirler harcamaları karşılamaya yetmedi ve bütçe açığı büyüdü.
