Almanya Ekonomi Bakanı Katherina Reiche, yakıt krizi (kerosen) tartışmalarının yaşanmaya başlamasının ardından Almanya’da arz güvenliğinde sorun olmadığını söyledi. Ancak uzmanlar bu konuda çok daha farklı düşünüyor.
Kerosen nedir?
Kerosen, ham petrolün damıtılmasıyla elde edilen, renksiz, yağımsı ve keskin kokulu bir hidrokarbon yakıt türü. Halk arasında gaz yağı olarak bilinen bu madde; uçak motorları (jet yakıtı), roket yakıtı, endüstriyel ısıtma, aydınlatma ve temizlik malzemesi olarak kullanılıyor. Modern yolcu uçaklarının yakıtı olarak da kullanılıyor, ve havacılık sektörü için büyük öneme sahip. Bunun arkasında daha uygun maliyet, daha güvenli olması ve uzun mesafeler için ideal olması gibi nedenler var.
Yakıt krizi uçuşların iptaline yol açabilir mi?
Tagesspiegel’in haberine göre, Hürmüz Boğazı’nın bir açılıp bir kapanması ile birlikte belirsizlik devam ederken, Körfez bölgesinden petrol sevkiyatlarının kesintiye uğraması, bu iyimser tabloya yönelik şüpheleri artırıyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol’un Avrupa’da önümüzdeki altı hafta içinde kerosen sıkıntısı yaşanabileceği uyarısının ardından, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in de konuyu kısa süre içinde Ulusal Güvenlik Konseyi gündemine taşıması bekleniyor.
İran ile başlayan savaşın üzerinden altı hafta geçerken ve tatil sezonu yaklaşırken, havacılık sektöründeki belirsizlikler giderek derinleşiyor. İtalya’daki bazı havalimanlarında yakıt sorunlarının ilk sinyalleri görülürken, Asya’da durumun daha kritik olduğu belirtiliyor. Bunun temel nedeni ise kerosen tedarikinin büyük ölçüde Basra Körfezi’ne bağlı olması.
Bakan Reiche ise Almanya’nın diğer ülkelere kıyasla daha avantajlı konumda olduğunu belirterek, “Almanya’da 11 rafineriye sahip olmanın avantajını yaşıyoruz” dedi ve ülkenin kerosen ihtiyacının yaklaşık yarısının bu tesisler aracılığıyla karşılandığını ifade etti. İthal edilen kerosenin önemli bir kısmının ise yine Körfez bölgesinden geldiği biliniyor.
Uzmanlara göre tablo net değil. Havacılık uzmanı Heinrich Großbongardt, Avrupa’da kerosen stoklarına dair yeterli veri bulunmadığını belirterek, “Gazda olduğu gibi Avrupa’da kerosen stoklarına ilişkin veri bile tutulmuyor” dedi. NATO’nun boru hattı ağına bağlı büyük Orta Avrupa havalimanları için kısa vadede ciddi bir risk görmeyen Großbongardt, buna karşın Avrupa’nın son yıllarda rafineri kapasitesini düşürüp Körfez’e bağımlılığını artırmasının piyasa genelinde kıtlık ihtimalini yükselttiğini dile getirdi.
Bu haber dikkatinizi çekebilir: Akaryakıt düzenlemesi fiyat artışını dizginleyemedi
Bazı rotalara uçuşlar iptal olabilir, sefer sayısı düşebilir
“Şu ana kadar her şeyin bu kadar sakin olmasına şaşırıyorum” sözleriyle mevcut durumu eleştiren uzman, krizin aşamalı şekilde derinleşebileceğini ifade etti. Bu senaryoya göre havayolu şirketleri, Asya’da yakıt temin edememe riskine karşı bu bölgeye uçuşları iptal edebilir. Büyük uçakların Avrupa içi hatlara kaydırılmasıyla birlikte uçuş sayılarında da azalma yaşanabilir.
En kötü senaryoda ise yakıtın dağıtımına siyasi kararların yön vereceği bir “kerosen triyajı” gündeme gelebilir. “Son çare ise kerosen triyajı olur” diyen Großbongardt, bu durumda hangi uçuşların öncelikli olacağına siyasetin karar vermek zorunda kalacağını belirtti. Bu süreçte kargo taşımacılığı öncelik kazanırken turizm sektörünün ağır darbe alabileceği ifade ediliyor. Ancak böyle bir uygulama için Avrupa’da henüz net bir hukuki çerçeve yok. Uzman, “Tam anlamıyla bilinmeyen bir alana giriyoruz” diyerek riskin boyutuna dikkat çekti.
Özel jetlere sınırlama talebi
Siyasi cephede ise farklı görüşler var. Yeşiller Partisi’nden Andreas Audretsch, özellikle özel jet kullanımına yönelik maliyetlerin artırılması gerektiğini savunarak “Krizin henüz başındayız. Katherina Reiche şimdi arzı güvence altına almalı ve kerosen tasarrufu sağlamalı. Kerosenin kargo taşımacılığı, halkın ihtiyaçları veya acil seyahatler için kıt hale geldiği bir dönemde, bazı süper zenginlerin özel jetlerle sorunsuz uçmaya devam etmesi kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
Alman Hava Taşımacılığı Birliği bir dizi önlem bekliyor
Alman Hava Taşımacılığı Birliği’nde (BDL) de tedirginlik artmış durumda. BDL Genel Müdürü Joachim Lang, “Kerosen arzında bir daralma kaçınılmaz olarak uçuş bağlantılarının azalmasına yol açar” sözleriyle, bunun Avrupa ekonomisi üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğini vurguladı.
Birlik, devlet kerosen rezervlerinin daha fazla kullanıma açılması, yakıt karışım zorunluluklarının gevşetilmesi, emisyon maliyetlerinin düşürülmesi ve uçuş iptallerinde yolcu haklarının sınırlandırılması gibi önlemler talep ediyor.
Ekonomi Bakanlığı ise temkinli bir iyimserlik sergiliyor. Bir bakanlık sözcüsü, durumun “son derece dinamik” olduğunu kabul etmekle birlikte, ülkede hâlâ önemli miktarda kerosen stoku bulunduğunu söyledi. Ayrıca Almanya’nın güçlü rafineri altyapısına dikkat çekerek “Arz güvenliği şu anda sağlanmış durumda” değerlendirmesinde bulundu.
