Avrupa Komisyonu, Avrupa’daki sınır ötesi tren yolculuklarını kolaylaştırmayı hedefleyen yeni bir rezervasyon sisteminin 2029 yılına kadar devreye alınacağını duyurdu. Yeni uygulamanın, bilet fiyatlarını düşürmesi ve yolculara daha fazla hak sağlaması bekleniyor.
Avrupa’da tren yolculuğunu kolaylaştıracak adım
Uzun mesafeli uluslararası tren yolculuklarında farklı ülkelerin rezervasyon sistemleri, değişen fiyat politikaları ve bağlantılı seferlerde yaşanan sorumluluk karmaşası, yolcular için önemli sorunlar yaratıyor. Avrupa Komisyonu ise bu sorunları daha entegre bir biletleme sistemiyle çözmeyi amaçlıyor.
Plan kapsamında Deutsche Bahn, Trenitalia, SNCF, NS ve SBB gibi büyük Avrupa demiryolu şirketleri, rakip firmaların biletlerini kendi platformlarında satışa sunmak ve verilerini üçüncü taraf rezervasyon siteleriyle paylaşmak zorunda kalacak.
Böylece örneğin Münih’ten Milano’ya seyahat etmek isteyen bir yolcu, Deutsche Bahn’ın internet sitesinde yalnızca şirketin kendi seferlerini değil, ÖBB veya Trenitalia gibi diğer operatörlerin seçeneklerini de görebilecek. Bu sayede fiyat ve sefer karşılaştırması yapmak daha kolay hale gelecek.
Komisyonun açıklamasında, “Yolcular, farklı demiryolu işletmecilerinin hizmetlerini tek bir bilette birleştirerek, tercih ettikleri bir biletleme platformunda tek işlemle satın alabilecek” ifadelerine yer verildi. Yeni sistemin bağımsız rezervasyon platformlarını da kapsayabileceği belirtildi.
Bilet fiyatlarına nasıl etki eder?
AB Ulaştırma Komiseri Apostolos Tzitzikostas, yeni sistemin yolcular için daha fazla şeffaflık sağlayacağını, hakları güçlendireceğini ve seyahat sürecini kolaylaştıracağını söyledi.
Avrupa Tüketici Örgütü Başkanı Agustín Reyna da düzenlemenin, satış kanallarını genişleterek rezervasyon işlemlerini önemli ölçüde sadeleştireceğini ifade etti.
Ancak Avrupa Demiryolu ve Altyapı Şirketleri Topluluğu (CER), yeni sistemin büyük teknoloji şirketlerine daha fazla güç verebileceği görüşünde. CER, özellikle büyük rezervasyon platformlarının yüksek dağıtım ücretleri uygulayarak bilet fiyatlarını artırabileceğini savundu.
Yolcu haklarında yeni dönem
Yeni düzenlemeyle birlikte, bir tren şirketinin gecikmeye neden olması durumunda yolcuların alternatif güzergâhlara yönlendirilmesi veya ücret iadesi sağlanması zorunlu olacak. Ciddi aksamalarda konaklama ve yiyecek desteği de şirketlerin sorumluluğuna dahil edilecek.
Ayrıca geciken yolcuların ek ücret ödemeden uygun olan ilk sonraki trene binebilmesi konusunda daha esnek uygulamalar getirilecek.
Tzitzikostas, işletmeciler arasındaki rekabetin artması ve fiyat şeffaflığının sağlanmasıyla uzun mesafeli tren biletlerinde düşüş yaşanabileceğini belirterek, “Rezervasyon kolaylaştıkça, daha fazla Avrupalının treni daha sık tercih etmesini bekliyoruz” dedi.
Tren yolculuğunu teşvik eden adımlar artıyor
2025 yılında Avusturya’daki St. Pölten Uygulamalı Bilimler Üniversitesi tarafından yapılan araştırmaya göre, Avrupa’da tren bileti rezervasyonu yapmak uçak bileti almaktan ortalama yüzde 70 daha uzun sürüyor.
Greenpeace’in 31 Avrupa ülkesinde gerçekleştirdiği başka bir araştırma ise incelenen sınır ötesi yolculukların yüzde 54’ünde uçak biletlerinin tren biletlerinden daha ucuz olduğunu ortaya koydu.
Öte yandan Avrupa’daki demiryolu şirketleri de tren yolculuğunu daha cazip hale getirmek için yeni adımlar atıyor. Deutsche Bahn son haftalarda, 2027’ye kadar bilet fiyatlarını sabit tutacağını, ICE ve IC trenleri için yeni indirim sistemi başlatacağını ve 2026 yazı için 99 euroluk aile bileti sunacağını açıkladı.
