Almanya’da turbo vatandaşlık dönemi bitiyor. Federal Meclis, yabancıların yalnızca üç yıl içinde vatandaşlığa geçmesine imkân tanıyan “hızlandırılmış vatandaşlık” ya da diğer adıyla “turbo vatandaşlık” uygulamasını iptal etmeye hazırlanıyor. 8 Ekim’de yapılacak oturumda milletvekilleri, yasa tasarısını önce tartışacak ardından oylamaya sunacak.
Bu yazı dikkatinizi çekebilir: Almanya’da çifte vatandaşlık dönemi başladı
Almanya’da turbo vatandaşlık için gözler oylamada
8 Ekim saat 16.30’da Meclis’te 30 dakikalık bir tartışma yapılacak ve ardından oylama gerçekleştirilecek. Tasarının kabul edilmesine kesin gözüyle bakılıyor. Kabul edilirse, Almanya’da vatandaşlığa giden en hızlı yol kapanacak ve beş yıllık ikamet şartı yeniden temel kriter haline gelecek.
2024’te SPD-Yeşiller-FDP koalisyonu tarafından hayata geçirilen “turbo vatandaşlık” sistemi, C1 seviyesinde Almanca bilgisi, üstün akademik veya mesleki başarılar ya da gönüllü faaliyetler gibi ağır şartlar içeriyordu. Yine de uygulama kısa sürede tartışmaların odağına oturdu.
CDU, 2025 seçim kampanyasında bu düzenlemeyi “Alman pasaportunu ucuzlatan” bir adım olarak nitelendirmiş, iktidara gelmesi halinde kaldıracağını duyurmuştu. Nisan 2025’te SPD ile kurulan koalisyon hükümeti, beş yıl ikamet sonrası vatandaşlık ve çifte vatandaşlık hakkını korurken, üç yılda vatandaşlığa geçiş imkânını sona erdirmek konusunda uzlaştı.
Bundesrat’tan farklı bakış
Her ne kadar yasa Eyaletler Meclisi’nin (Bundesrat) onayına ihtiyaç duymasa da, kurum geçtiğimiz haziranda yayımladığı görüşte bu adıma karşı çıktı. Bundesrat, üç yıl şartının kaldırılmasının “entegrasyona teşvik sağlayan ve nitelikli iş gücü için cazibe yaratan önemli bir enstrümanı ortadan kaldıracağını” belirtti. Bunun yerine, dil ve uyum kurslarının daha güçlü biçimde desteklenmesini önerdi.
Tasarıda hangi ifadeler yer aldı?
8 Ekim’de oylamaya sunulacak yasa tasarısında, “Almanya’da yeterince uzun süre ikamet etmiş olmak, vatandaşlığa geçiş için temel bir gerekliliktir. Bu, Almanya’daki hayata sürdürülebilir entegrasyonu sağlamayı amaçlamaktadır. Sözde ‘hızlandırılmış vatandaşlık’ bu gerekliliği karşılamamaktadır” ifadeleri yer aldı.
2024’te en yüksek başvuru Berlin’den
İstatistiklere göre 2024’te “turbo vatandaşlık”tan yararlananların sayısı oldukça düşük kaldı. Rheinland-Pfalz’da 20, Baden-Württemberg’de 16 kişi vatandaşlığa geçerken; Hamburg, Aşağı Saksonya ve Thüringen’de bu sayı yalnızca birkaç kişiyle sınırlı kaldı. Berlin ise 382 başvuruyla açık ara öne çıktı.
Tasarı kabul edilirse başvuranların durumu belirsiz
Tasarının kabul edilmesi durumunda turbo vatandaşlık başvurusu yapanlar için nasıl bir süreç olacağı şimdilik bilinmiyor. Yasa tasarısının kabul görmesinin ardından hükümetin bu konuda kapsamlı bir açıklama yapması ve sürece ilişkin detay vermesi bekleniyor.
