2025 yılı savaşlar, jeopolitik kırılmalar ve belirsizliklerle şekillendi. Güncel veriler, buna tepki olarak dünyadaki birçok ülkenin silahlanmayı artırdığını gösteriyor. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü SIPRI, küresel askerî harcamaları hesapladı.
Tagesschau’nun haberine göre, SIPRI araştırmacısı Lorenzo Scarazzato’ya göre devletler geçen yıl savunmaya yaklaşık 2,9 trilyon ABD doları, yani yaklaşık 2,5 trilyon euro harcadı. Bu yeni bir rekor seviye ve harcamaların art arda arttığı on birinci yıl oldu. Ancak harcamalar ABD, Çin ve Rusya’da yoğunlaşıyor. Bu ülkeler, küresel askerî harcamaların yüzde 50’den fazlasını oluşturdu.
Almanya’nın askeri harcaması yüzde 24 arttı
Genel artış, önceki yıllara kıyasla daha sınırlı kaldı. Bunun nedeni ise beklenmedik biçimde ABD oldu. ABD, küresel sıralamada hâlâ ilk sırada yer alsa da 2025’te askerî harcamaları genel eğilimin aksine geriledi. Bunun başlıca nedeni, Ukrayna için yeni askerî yardım paketlerinin onaylanmamasıydı.
Bu nedenle Avrupa’daki harcamalar güçlü biçimde artmaya devam etti; toplam artış yüzde 14 oldu. Rapora göre Ukrayna ise gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 40’ını savunmaya ayırdı. ABD yardımlarının kesilmesinin ardından Avrupalı ortaklar da Ukrayna’ya verdikleri desteği artırdı. Ayrıca ülkeler kendi ordularına daha fazla yatırım yaptı. Örneğin Almanya’da harcamalar yüzde 24 arttı.
Bu artışın arkasındaki iki neden
Scarazzato, Rusya’dan algılanan tehdit ve ABD’nin NATO’ya ilgisinin giderek azalmasının bu artışta etkili olduğunu ifade ederek, “Diğer birçok NATO müttefiki gibi Almanya da kendi savunmasını, kendi güvenliğini ve kendi ordusunu sağlama baskısını hissediyor” dedi. Almanya, ülkeler sıralamasında dördüncü sıradaki yerini koruyor.
Bu haber dikkatinizi çekebilir: Bakan Pistorius, Alman ordusunu “Avrupa’nın en güçlü ordusu” yapmak istiyor
“2026 daha az savaş getirecek gibi görünmüyor”
SIPRI barış araştırmacıları, küresel silahlanmanın önümüzdeki yıllarda da süreceğini öngörüyor. ABD’deki düşüşün de Başkan Trump döneminde kalıcı olmayacağı düşünülüyor. Scarazzato, “Tam tersine, askerî harcamaların yeniden artacağına işaret eden belirtileri şimdiden görüyoruz” diyor.
İran’la savaşın hâlâ sürdüğünü belirten Scarazzato, 2027 bütçe teklifinde ordu için 1,5 trilyon dolara kadar kaynak talep edildiğini ifade ediyor.
SIPRI araştırmacısı Scarazzato, ayrıca NATO üyesi ülkelerin geçen yıl, 2030’lu yıllarda gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5’ini savunmaya ayırma taahhüdünde bulunduğunu hatırlatarak, “2026, 2025’ten daha az savaş getirecek gibi görünmüyor. Küresel gerilimler artıyor. Genel eğilim, en azından kısa vadede askerî harcamalarda yeni bir artışa işaret ediyor” dedi.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü SIPRI, her yıl askerî harcamaların yanı sıra silah ticareti ve savunma sanayisine ilişkin raporlar yayımlıyor. Bağımsız araştırma kuruluşu, ağırlıklı olarak İsveç devleti tarafından finanse ediliyor.
