Avrupa Birliği, en geç 2027 sonuna kadar Rusya’dan gaz ithalatını tamamen kesmeyi planlıyor. Bu hedef, Ukrayna Savaşı’nın etkileri altında üye devlet hükümet temsilcileri ile Avrupa Parlamentosu arasında varılan uzlaşmada yer aldı.
Rusya’dan gaz ithalatı en geç 2027’de son bulacak
Anlaşmaya göre Rusya’dan boru hatları üzerinden yapılan uzun vadeli sözleşmeli gaz ithalatı en geç 1 Kasım 2027’de tamamen sonlandırılacak. Rus sıvılaştırılmış doğal gazının (LNG) ithalatına yönelik yasak ise AB’nin 19. yaptırım paketiyle uyumlu olarak Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.
Slovakya ve Macaristan’ın Rus petrolüne olan bağımlılığına ilişkin ise AB Komisyonu, 2027 sonuna kadar çıkışı öngören bir planı gelecek yıl sunacak. Bu iki ülke, AB içinde hâlâ Rusya’dan ham petrol ithal eden tek devletler olmayı sürdürüyor ve aynı zamanda Rus gazına da yüksek oranda bağımlı. Macaristan ve Slovakya, geçmişte Ukrayna’ya destek planlarını birden fazla kez engellemişti.
Yeni düzenlemeler, mevcut yaptırımlara ek olarak, AB’nin uzun vadede Rus enerji ithalatına bağımlılığını sonlandırmayı ve böylece Moskova’nın baskı kapasitesini azaltmayı amaçlıyor. Ayrıca Rusya’nın enerji gelirleriyle Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı finanse etmesini zorlaştırmayı hedefliyor. Anlaşma, yaptırımlardan farklı olarak kalıcı hukuki güvence de sağlayacak. Çünkü yaptırımlar altı ayda bir tüm üye devletlerin oybirliğiyle uzatılmak zorunda; oysa bu yeni düzenlemeler sürekli geçerli olacak.
Bu haber dikkatinizi çekebilir: Alman istihbaratından Rusya uyarısı: “Ateşin ortasındayız”
Güvenlik maddesi devrede
Welt’in haberine göre, anlaşma, tedarik güvenliğinin ciddi biçimde tehlikeye düşmesi hâlinde kullanılabilecek bir güvenlik maddesi de içeriyor. Böyle bir durumda AB Komisyonu, ilgili üye ülkelere ithalat yasaklarını geçici olarak askıya alma izni verebilecek. Ancak sadece bir üye ülke resmen “acil durum” ilan ederse süreyle sınırlı ek tedarik yapılabilecek.
Rusya, savaşın dördüncü yılına yaklaşılırken hâlâ AB’ye enerji ihracatıyla milyarlar kazanmaya devam ediyor. AB ülkeleri 2024 yılında hâlen 52 milyar metreküp Rus gazı ithal etti; bu, toplam ithalatın yaklaşık beşte birine karşılık geliyor. Buna ek olarak 13 milyon ton ham petrol ve 2800 tondan fazla zenginleştirilmiş uranyum ya da nükleer yakıt da ithal edildi.
AB hâlâ Rusya’ya milyarlar ödüyor
2025’in ilk yarısında AB, Rusya’dan yaklaşık 4,5 milyar avro değerinde LNG satın aldı. 2024 yılı boyunca doğal ve işlenmiş gaz ithalatı 15,6 milyar avroyu bulmuştu. Karşılaştırma için: ABD’den gelen gazın değeri 19,1 milyar avroydu.
AB Komisyonu’nun analizine göre Rus gazından tamamen vazgeçilmesi, tedarik güvenliği açısından risk oluşturmuyor. Dünya piyasasında yeterli alternatif kaynak bulunduğu, bu nedenle tüketicilerin artan gaz fiyatlarından endişe etmemesi gerektiği belirtiliyor.
CDU’lu Avrupa Parlamentosu üyesi Andrea Wechsler yeni kuralları memnuniyetle karşıladı. Düzenlemenin sıkı kontroller sayesinde şeffaflık sağladığını, ayrıca dolaylı tedarik yolları gibi olası yaptırım delme yöntemlerinin erken aşamada tespit edilip engellenebileceğini vurguladı.
AB, söz konusu ithalat yasaklarını Avrupa ticaret ve enerji hukuku temelinde uygulamayı planlıyor. Komisyonun Haziran ortasında sunduğu tekliflerin ardından varılan bu anlaşmanın, Avrupa Parlamentosu ve Üye Devletler Konseyi tarafından resmen onaylanması gerekiyor.
