Bir Rewe müşterisi, self servis kasada 50 sentlik mandalinayı tartmadığı için 100 euroluk bir “sözleşme cezası”yla karşı karşıya kaldı. Müşteri, çıkışa varmadan sivil kıyafetli bir mağaza dedektifi tarafından durduruldu ve yapılan kontroller sonucunda müşteri hayatının en büyük pişmanlıklarından birini yaşadı.
50 sentlik mandalina 100 euroya patladı
Frankfurter Rundschau’nun haberine göre, müşteri, yaşadığı durumu internette paylaştı ve hatasını self checkout (hızlı kasa uygulaması) sırasında fark ettiğini, hatta bunu dürüstçe kabul ettiğini söyledi. Ancak bu itiraf, olayın “kasıt” olarak yorumlanmasına yol açtı. Çünkü hukuken belirleyici nokta şu: Bir ürünün bilerek taranmaması suç sayılabiliyor, ancak dikkatsizlik hırsızlık kapsamında değerlendirilmiyor. Müşteri üç mandalinadan yalnızca ikisini tarttı; kendi ifadesiyle bunu “bir fiyat hatasını dengelemek” için yaptı ancak cezayla karşı karşıya kalacağını tahmin edemedi.
Olay sosyal medyada özellikle Reddit’te geniş tartışma yarattı. Bazı kullanıcılar, 100 euronun devlete değil doğrudan markete gittiğine dikkat çekerek cezayı “orantısız” buldu.
Uzmanlara göre self servis kasalar Almanya’da hızla yaygınlaşıyor. Rewe ve Edeka bu sistemi genişletirken, Aldi ve Lidl gibi indirim marketleri de yoğun yatırım yapıyor. Ancak bu kasalarda yaşanan tarama ve tartı hatalarının artması, marketleri daha sert denetimlere ve sabit para cezalarına yöneltiyor.
Bu yazı dikkatinizi çekebilir: Almanya’da fiyat karşılaştırma siteleri
Market alışverişi yaparken dikkat
Berlin Tüketici Danışma Merkezi’nden Simon Götze ise böyle durumlarda özellikle dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Götze’ye göre mağazalarda sunulan hazır formlar veya suç ikrarı niteliğindeki belgeler kesinlikle imzalanmamalı. Çünkü bu tür belgeler daha sonra “kasıt” kanıtı olarak kullanılabiliyor. Uzmanlar, self servis kasalarda sorun yaşanması halinde üç noktaya dikkat edilmesini öneriyor: Hiçbir belge imzalamamak, bir hata fark edildiğinde hemen personel çağırmak ve kasıt olmadığına emin olunuyorsa gerekirse polisin çağrılmasını talep etmek.
100 euroluk ceza, marketlerin genel işlem şartlarında (AGB) yer alan sözleşme cezasına dayandırılıyor. Ancak mahkemeler bu tür sabit cezaları giderek daha eleştirel değerlendiriyor. Berlin-Spandau Sulh Mahkemesi, 1,99 euro değerindeki unutulmuş bir çay sosisi için kesilen 100 euroluk cezayı orantısız bularak iptal etmişti.
Benzer bir olay da kısa süre önce gündem olmuş, bir kruvasanı unuttuğu için iki yıl mağazaya giriş yasağı alan bir kadının vakası Almanya’da ve uluslararası basında tartışılmıştı. Uzmanlara göre “en pahalı mandalina” örneği, self servis kasalarda yalnızca teknik hataların değil, aynı zamanda agresif bir caydırma politikasının da devrede olduğunu gösteriyor.
