Türkiye’de sigara yasakları kapıda. Hükümet, sigara ve nargile başta olmak üzere tütün ürünlerine ilişkin mevcut yasakları daha ileri bir aşamaya taşımaya hazırlanıyor. Almanya’da yaşayan ve tatillerini Türkiye’de geçiren çok sayıda göçmen ve turist için de bu yasaklara dikkat edilmeli. Çünkü söz konusu yasaklar yürürlüğe girdiğinde özellikle 2040 sonrasında 5 milyon TL’ye kadar cezai işlem uygulanması öngörülüyor.
Türkiye’de sigara yasakları adım adım uygulanacak
AK Parti grubunun, Sağlık Bakanlığı ile koordinasyon içinde hazırladığı yasa teklifi taslağında, açık ya da kapalı alan ayrımı yapılmadan sigara kullanımının yalnızca belirlenmiş bölümlerde mümkün olması planlanıyor. Taslağa göre ibadethaneler, okul öncesi eğitim kurumları, ilk ve ortaöğretim okulları, üniversiteler ile sağlık kurum ve kuruluşlarında sigara içilmesine izin verilmeyecek. Çocuk parkları, spor alanları ve plajlar gibi açık alanlarda da yasak uygulanacak. Kamuya açık olmayan açık alanlarda da sigara kullanımına sınırlama getirilecek.
Düzenlemeyle birlikte ‘tütün ürünü’ tanımı da genişletiliyor. Buna göre yalnızca klasik tütün ürünleri değil, ‘organik ya da sentetik nikotin içeren ürünler ve tütün veya nikotin içermese dahi tütün mamulünü taklit eder tarzda kullanılan elektronik iletim sistemleri dahil her türlü nargile, sigara, elektronik sigara (sıvı ve kimyasal içerenler de dahil), ısıtılmış tütün gibi ürünlerin tamamı’ bu kapsamda değerlendirilecek.
Bu haber dikkatinizi çekebilir: Almanya’da alkol ve sigaraya yüksek vergi gelebilir
Sigara satışına elektronik sistem dönemi geliyor
Taslakta satış yöntemlerine ilişkin yeni kurallar da yer alıyor. Tütün ürünlerinin nakit parayla satılamaması ve tüm satışların elektronik sistem üzerinden kayıt altına alınması öngörülüyor. Ayrıca tütün ürünü tüketim alanlarına 18 yaşını doldurmamış kişilerin girmesine izin verilmeyecek. Çocuklara tütün ürünü satanlar ise 6 aydan 1 yıla kadar hapis istemiyle yargılanacak. Yeni düzenlemede hastaneler ve üniversiteler için de özel hükümler bulunuyor. Buna göre bu kurumların yerleşkelerinde sigara içilemeyecek. Yerleşke içinde, binalara en az 20 metre uzaklıkta sigara içme alanları oluşturulabilecek.
Lokanta, birahane ve benzeri işletmelerde de sigara kullanımına yeni sınırlar getiriliyor. Yeme-içme hizmeti sunulan işletmelerde sigara içilen ayrı bir bölüm bulunamayacak. Ancak toplam kullanım alanının yüzde 10’unu aşmayan, en az 2, en fazla 20 metrekare büyüklüğünde ve dışarıdan görünmeyecek biçimde düzenlenecek sigara bölümleri kurulabilecek. Bu alanlarda yiyecek ve içecek servisi yapılamayacak.
Plajlarda ise aralarındaki mesafe en az 200 metre olacak şekilde sigara kabinleri kurulmasına imkan tanınacak. Çocuk oyun alanları, çocuk bahçeleri, yürüyüş yolları ile açık havada yapılan spor ve etkinliklerin seyir alanlarında ise sigara içilmesi yasak olacak.
Sigara yasaklarının denetimi el değiştiriyor
Denetim mekanizmasında da değişikliğe gidiliyor. Buna göre sigara yasaklarının denetimi artık belediyeler yerine vali ve kaymakam gibi mülki idare amirlerinin sorumluluğunda olacak. Yerel mülki amirler, bu amaçla tütün denetim ekipleri oluşturacak.
Taslakta, yasaklara uymayan kişi ve işletmelere yönelik cezalar da ağırlaştırılıyor. İhlalin niteliğine göre 5 bin liradan 10 milyon liraya kadar para cezası verilmesi ve gerektiğinde ruhsat iptaline kadar uzanan yaptırımlar uygulanması planlanıyor. Tekrarlanan ihlallerde işletmelere kademeli kapatma cezası da gündeme gelecek. Yasak alanlarda sigara içen kişilere ise 5 bin lira idari para cezası kesilecek.
2040 sonrası tütün ürünlerine yasak geliyor: 5 milyon TL’ye kadar ceza yolda
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de 2040 sonrası döneme ilişkin hükümler oldu. Taslağa göre 1 Ocak 2040’tan sonra tütün ürünlerini ithal eden, üreten, satışa sunan, taşıyan ve satanlara 1 milyon liradan 5 milyon liraya kadar adli para cezası uygulanacak. Aynı tarihten sonra tütün ürünlerini satın alan, bulunduran ya da yolcu beraberinde getiren kişilere ise 50 bin liradan 250 bin liraya kadar idari para cezası verilecek. Söz konusu cezaların, o tarihe kadar güncelleme oranları doğrultusunda artırılması öngörülüyor. BILD’de de söz konusu haber yer alırken, “Sigara içmekten 200.000 € para cezası mı?” başlığı atıldı.
Ne zaman yürürlüğe girecek?
Bu öneriler şu anda taslak aşamasında, TBMM’de ne zaman kabul edileceği ve ne zaman yasalaşacağına ilişkin henüz net bir takvim bulunmuyor.
