Yılın artık sonuna yaklaşılmış olsa da, Bundestag 2025 bütçesini ancak bu hafta kararlaştırıyor. Bundestag’da bugün nihai görüşmeler başlayacak. İki günlük tartışma sonrasında Perşembe günü bütçe yasası oylanacak. Büyük bir sürpriz beklenmiyor, bütçenin onaydan geçeceği öngörülüyor.
Bundestag 2025 bütçesini oylayacak
Bütçe görüşmeleri yıl başlamadan önce kabul ediliyor. Ancak 2025 bütçesi, bir önceki koalisyonun çökmesine yol açtı. 3 milyar euroluk açık sebebiyle tartışma yaşanırken, dönemin başbakanı Olaf Scholz, açığı kredilerle kapatmak istedi fakat Maliye Bakanı ve FDP lideri Christian Lindner bu talebi reddetti. Sonrasında Lindner görevden alındı ve koalisyonun çöküşü başladı.
Yeni hükümetin göreve gelmesinin ardından bu tartışma ortadan kaldırıldı, çünkü borç freninde esneme yoluna gidildi. Bakanlıklar yıl başından bu yana geçici bir bütçe ile idare etti. Bu da küçük çaplı işlerin halledilmesine yol açtı, büyük yatırımlar ve çalışmalara kaynak ayrılamadı. Hafta sonunda oylanacak olan bütçe, sadece 3 ay geçerli olacak.
Bu haber dikkatinizi çekebilir: Kabine, vergi indiriminde anlaştı
Temel rakamlar
Federal hükümet 2025’te toplam 502,55 milyar euro harcayabilecek. Yatırımlara 62,7 milyar euro ayrılması öngörülüyor. Toplam bütçenin üçte birinden fazlası Çalışma ve Sosyal İşler’e ayrıldı. İçişleri Bakanlığı bütçesinde ise en büyük pay polise ayrılıyor. Entegrasyon kursları için 1 milyar euro, spor desteği için 333 milyon euro ayrıldı. Sağlık bütçesinde bakım sigortasına katkılar ve aşı alımları bulunuyor. Ulaştırma Bakanlığı ise en yüksek yatırım bütçesine sahip.
Hükümet, toplamda 140 milyar euroluk bir borçlanma yoluna gidecek. Çekirdek bütçede 82 milyar euroluk borç öngörülüyor. Buna altyapı ve ordu için oluşturulan özel fonlardan gelen krediler de eklenecek.
Çekirdek bütçeden savunma alanına 75 milyar euro ayrılacak, 30 milyardan fazlasıysa borçla finanse edilecek. Bundestag bu hafta ayrıca 500 milyar euroluk çok yıllı bir özel fon kurulmasına da karar verecek. Önümüzdeki yıllarda bu fondan ulaştırma, enerji, hastaneler, araştırma merkezleri ve spor tesislerine yatırım yapılabilecek.
2025’te bu fondan 37 milyardan fazla kullanılacak. Bunun 11,7 milyarı ulaştırmaya gidecek: 2,5 milyarı otoyol köprülerinin bakımı, 7,5 milyarı demiryollarının onarımı için. Ayrıca 1,5 milyar euro hastanelere, neredeyse 3 milyar genişbant internet altyapısına aktarılacak.
Orta vadede boşluk bekleniyor
Borçlanma yoluyla bütçede açık bekleniyor ancak 2025 için bu geçerli değil. 2026 yılında da çok ciddi bir açık beklentisi yok fakat 2027’de milyarlarca euroluk açık bekleniyor. Sonraki yıllarda açığın artacağı öngörülüyor. Anne emekliliği, eyaletlerin vergi kayıpları konusunda desteklenmesi, restoranlara KDV indirimi uygulanması, çiftçiye sübvansiyonlu mazot desteği derken bütçede açığa yol açacak kalemlerin büyümesi bekleniyor.
Berlin’de şimdiden bu orta vadeli boşluğun nasıl kapatılacağı tartışılıyor. Başbakan Yardımcısı Klingbeil tüm bakanlıklara tasarruf çağrısı yaptı ama bunun tek başına yeterli olmayacağı açık. Maliye Bakanı, bazı teşvik programlarının, sübvansiyonların veya hakların kesilebileceğini dışlamıyor. Muhtemelen Bürgergeld reforme edilip daha ucuz hale getirilecek. Ayrıca CDU/CSU ile SPD, varlıklıların vergi yükünün artırılması konusunda –örneğin miras vergisinde– karşı karşıya gelmeye devam ediyor.
