Almanya’da mesleki denklik, Türkiye gibi yabancı ülkelerde alınan mesleki eğitim ve derecelerin Alman standartlarına uygunluğunu belirlemek için gereklidir. Bu süreç, meslek sahibi kişilerin Almanya’daki iş piyasasına uyumunu kolaylaştırır, mesleki yeterliliklerinin tanınmasını sağlar ve kariyer fırsatlarını artırır. Denklik sürecinde ayrıca Almanya’da diploma denkliği ve üniversite denkliğinin de olduğunu unutmayın.
Mesleki denklik Almanya’daki işverenlere, yabancı mesleki niteliklerin Alman standartlarına göre değerini anlamalarında da yardımcı olur. Bu süreç, işgücü piyasasındaki arz ve talebi dengeler ve mesleki niteliklerin adil bir şekilde değerlendirilmesini sağlar.
Kasım 2023’te ilk kısmı yürürlüğe giren nitelikli iş gücü yasasının (Fachkräfteeinwanderungsgesetz) Mart 2024’ten itibaren yürürlüğe girecek ikinci paketinde denkliğe tabi meslekler açısından birçok değişikliğe gidildi. Bu değişikliklere bu yazımızda da yer vereceğiz.
Özetle yeni yasayla birlikte Almanya’da mesleki denklik, çoğu meslek için kaldırılmıştır. Ayrıca, birçok meslek için de mesleki denklik başvurusu vize engeline takılmadan Almanya’ya geldikten sonra yapılabilmektedir. Ancak dilerseniz tabii ki Türkiye’deyken de mesleki denklik sürecine başlayarak bu süreci Almanya’ya gelmeden önce tamamlayabilirsiniz.
Almanya’da denklik
Almanya’da denklik süreci için hem mesleki denklik sürecini hem de diploma ve üniversite denkliği sürecini dikkate almanız gerekir. Almanya’da denklik sürecini anlatan genel yazımıza buradan ulaşabilirsiniz. Özetlemek gerekirse, Almanya’da denklik süreci için 2 adımı tamamlamalısınız:
- Almanya’da diploma denkliği ve üniversite denkliği (Diğer yazımız)
- Almanya’da mesleki denklik (Bu yazımız)
Almanya’da çalışmak için yeterli niteliklere sahip olduğunuzu kanıtlayan mesleki denkliği nasıl alabileceğiniz ve bu sürecin nasıl ilerlediği hakkında detaylı bilgiyi bu yazımızda bulacaksınız.
Almanya’da mesleki denklik kimler için zorunlu?
Almanya’da mesleki denklik sürecini 3 farklı grup için inceleyelim.
Sağlık, hukuk ve eğitim alanında çalışanlar
Almanya’da kanunla düzenlenmiş ve kamu düzenini ilgilendiren mesleklerde, özel veya kamu kuruluşu olması fark etmeksizin mesleki denklik yoluna başvurulması şarttır. 2024’te yeni gelen yasayla bu mesleklerle ilgili herhangi bir değişiklik söz konusu olmadı. Mesleki denkliğin zorunlu olduğu bu meslekler, Almanya’da “Reglementierte Beruf” olarak geçmektir ve üç kategoride toplanmıştır:
- Sağlık alanı (Doktorlar, dış hekimleri, fizyoterapistler, hemşireler, hasta bakıcılar vs.)
- Hukuk alanı (Örnek olarak avukatlar)
- Eğitim alanı (Öğretmenler, öğretim üyeleri vs.)
Diplomanızın düzenlemeye tabi mesleklerden biri olup olmadığını kontrol etmek için Arbeits Agentur’un bu web sayfasını kullanabilirsiniz.
Mesleki eğitim sahibi kişiler ve zanaatkarlar
1 Mart 2024’te yürürlüğe girecek olan nitelikli iş gücü yasası ile mesleki eğitim sahipleri ve zanaatkarlar, Aufenthaltgesetz madde 18a kapsamında menşei ülkede (mesela Türkiye’de) tanınan 2 senelik mesleki eğitim almış ve bu mesleki eğitime yönelik son 7 yılda 2 senelik iş deneyimi kanıtlamışsa artık mesleki denklik almak zorunda değil.
2 senelik mesleki eğitim konusunu genişleterek anlatmak gerekirse; bu kimselerin aldığı 2 senelik çıraklık, mesleki diploma ve yüksekokul diploması geçerli olacak. İlgili eğitimlerin özellikle Milli Eğitim Bakanlığı ya da ilgili kurum tarafından onaylanması ve tanınması önemli. Ancak, örnek olarak belediyeler, halk eğitim kurumları ya da özel kurumlar tarafından verilen eğitimler ve sertifikalar geçerli olmayacak.
2 senelik iş deneyimini de kanıtlamak gerekecek. Çalıştığınız şirketten alınan belgeler ve SGK dökümleri, kanıt için yeterli olacak.
Peki 2 senelik eğitiminiz varsa ancak 2 senelik iş deneyiminiz yoksa ne olur? Bu durumda iş sözleşmeniz ve A2 Almanca sertifikanız ile denklik almadan Almanya’ya göç edebilirsiniz.
Ancak mesleki denklik, vize onay için Almanya Konsolosluğu tarafından gerekmese de işvereniniz tarafından talep edilebilir. Kısaca mesleki denklik gereksinimini işvereniniz ile de netleştirmeniz gerekir.
Lisans eğitimi alan kişiler
Sağlık, hukuk ve eğitim alanı dışında bir mesleğe ve lisans eğitimine sahip kişiler, yeni yasadan önce de çoğu durumda mesleki denklik almaya ihtiyaç duymuyordu. Artık özellikle çalıştıkları şirket tarafından sorulmadıkça mesleki denkliğe kesinlikle ihtiyaçları olmayacak.
Almanya’da denklik ortaklığı
Mesleki eğitim ve lisans eğitimi sahibi nitelikli kişilerin, “Denklik Ortaklığı” olarak adlandırılan yeni uygulama kapsamında Almanya’da kalması ve çalışması yeni yasayla birlikte mümkün. Devlet tarafından yasalarla düzenlenmiş bir meslek için en az 2 yıllık tanınan bir mesleki eğitime veya bir üniversite diplomasına sahip olan herkes, bir Alman işverenle “Denklik Ortaklığı” yapabilir ve mesleki yeterlilik Almanya’da tanınmadan önce ülkeye girebilir.
Bir şirketle bu şekilde denklik ortaklığı kurmak için şartlar:
- İş sözleşmesi
- Mesleki yeterlilik belgesi
- Almanca bilgisi (A2).
Bu şartları yerine getiren kişilere oturma izni 1 yıl süreyle verilir, 3 yıla kadar uzatılabilir.
Mesleki denklik için Anerkennung in Deutschland sitesi
Anerkennung in Deutschland, federal hükümetin yabancı mesleki ve profesyonel yeterliliklerin Almanya’da tanınmasına ilişkin merkezi bilgi portalıdır. Bu internet sitesi iki konuda size yardım eder:
- Türkiye’deki mesleğinizin denkliği ile ilgili size ön bilgiler verir.
- Almanya’da mesleki denklik almak için sizin mesleğinizden sorumlu meslek odasının iletişim bilgilerini sizinle paylaşır.
Almanya’da mesleki denklik nasıl alınır?
Türkiye’deki mesleğinizin Almanya’daki geçerliliğini kontrol etmek için yukarıda bahsettiğimiz Almanya Federal Cumhuriyeti’nin yabancı mesleğe ait denklik sitesi olan Anerkennung in Deutschland girip mesleğinizi kontrol etmeniz gerekiyor.
Web sitesinin bir kısmı Türkçe olmasına rağmen en önemli kısım olan “denklik bulucu” maalesef ki sadece Almanca ve İngilizce olarak hizmet veriyor. Bu yüzden, takip etmeniz gereken adımları size resimleriyle Türkçe olarak hazırladık.
Adım 1: Denklik bulucuyu ziyaret edin
Görselde yer alan kutucuğa mesleğinizi İngilizce ya da Almanca olarak yazmanız gerekir. Örnek olarak Türkiye’de fizyoterapist iseniz, denklik bulucuya Physiotherapist yazmalısınız.
Mesleğinizin Almanya’daki tam karşılığını bulmak için Almanya’da Diploma denkliği yazımıza bakabilirsiniz.
Adım 2: Mesleğinizi seçin
Eğer kutucuğa yazmak istemezseniz, alfabetik olarak listelenmiş meslek grupları arasından da mesleğinizi bulabilirsiniz.
Örnek olarak P harfine gelerek, Physiotherapist mesleğini bulabilirsiniz.
Adım 3: Mesleğinizi onaylamak
Mesleğinizi doğru olarak bulduktan sonra onaylamanız gerekir. Örnek olarak ekranda Physiotherapist mesleğini bulduk ve onaylıyoruz.
Adım 4: Mesleğinizin Almanya’daki görev ve sorumluluklarına göz atin
Mesleğinizi onayladıktan sonra mesleğinize ait sorumluluk ve görevler sonraki ekranda gözükecektir.
Tabii ki bu ekranda Almanya’daki meslek sorumluluk ve görevleri belirtilmektedir. Bu yüzden listelenen sorumluluk ve görevler çerçevesinde bu mesleği Almanya’da yapabileceğinize emin olmanız gerekir.
Adım 5: Mesleğinizle ilgili soruları cevaplayın
Sonraki adımda, seçtiğiniz yaşadığınız yer ve meslekle bağlantılı bazı sorular karşınıza çıkacak. Bu soruları cevaplamanız gerekmektedir.
Bu soruların sonunda, seçtiğiniz mesleğe ait denklik gereksinimi ve hangi kurumun size denklik verebileceği belirtilmektedir.
Adım 6: Yaşamak istediğiniz yeri seçin.
Bir sonraki adımda, Almanya’da yaşamak istediğiniz yeri seçeceksiniz. Sonrasında bu yerde size denklik konusunda danışmanlık vererek sorularınızı cevaplayacak kurumların listesini görebilirsiniz. Bu kurumlarla iletişime geçerek denklik sürecinizi resmi olarak başlatabilirsiniz.
Adım 7: Almanya’daki meslek odası ile iletişime geçin
En son adımda, sorulara verdiğiniz cevaplara göre sizin mesleğinizden sorumlu meslek odasının iletişim bilgileri sizinle paylaşılacaktır. Örnek olarak Düsseldorf bölgesini seçtiğimizde bizim karşımıza çıkan sonuç:
IQ Anerkennungs- und Qualifizierungsberatung – WHKT Düsseldorf
Dolayısıyla bu adımda bu kurum ile iletişime geçerek Almanya’da mesleki denklik için gereken tam şartları öğrenmeniz gerekir.
Adım 8: Mesleki denklik başvurusunda bulunun
Mesleki unvanınızın Almanya’da tanınması ve denklik işlemlerinin başlaması için öncelikle Türkiye’de gerekli belgeleri alacağınız kurum ve kuruluşları belirlemeniz gerekiyor.
Ardından faaliyet alanınızın denklik ve tanınma süreçleri için tespit ettiğiniz mesleki birlik ve meslek odalarına başvuruda bulunmak, izlemeniz gereken bir sonraki adım. Ancak bunun öncesinde de tamamlamanız gereken önemli noktalar:
- Tecrübenizi kanıtlayan tüm belge ve sertifika gibi dokümanları toplamanız gerekir. Derlediğiniz evrakların hem orijinallerine hem de birer kopyalarına sahip olduğunuzdan da emin olmalısınız
- Tüm belgelerin yeminli tercümanlar tarafından çevrilerek noter onayından geçmesi ya da apostil onayının alınması gerekir
Süreçteki son aşamada, teslim ettiğiniz belgelerin yetkili yerler tarafından kontrol edildikten sonra onaylanması var. Başvurunuz onaylandığı taktirde denklik sertifikası olarak isimlendirilen belge artık elinizde!
Almanya’da mesleki denklik için sık sorulan sorular
Bu bölümde, Almanya’da mesleki denklik için sık sorulan soruları cevaplayacağız.
Almanya’da mesleki denklik için gerekli evraklar nelerdir?
Almanya’da mesleki denklik çoğu meslek için kaldırıldı. Ancak yine de mesleki örnek olarak sağlık, hukuk ve eğitim alanında çalışıyorsanız ve mesleki denkliğe tabiyseniz, sizden istenilen evraklar genel olarak aşağıdaki gibi olacaktır.
- Eğitim dalları hakkında detaylı özgeçmiş
- Mesleki denklik tespiti için başvuru formu
- Eğitim görülen alanla ilgili diploma, sertifika
- Mesleğe uygunluğun tespiti için sağlık raporu
- Almanya’da çalışmak istenildiğine dair kanıtlar (mesela niyet mektubu)
- Eğitimin süresi ve içeriği hakkındaki dökümanlar
- Meslekle alakalı çalışma sürelerine ilişkin belgeler
- Kimlik doğrulaması için pasaport
Mesleğinize ait detaylı ve eksiksiz başvuru belgesi listesini Almanya’daki meslek odasından öğrenmeniz gerekir. Bu yüzden yukarıdaki adımları eksiksiz olarak tanımlayarak meslek odasıyla iletişime geçmeniz önemlidir.
Ayrıca, evraklarınızın Almanya tarafından tanınması için apostil sürecine de hakim olmanız gerekmektedir.
Yukarıda yazdıklarımıza ek olarak Youtube’da da konuyla ilgili birçok video bulacaksınız. Bu videoların arasından hem anlatımıyla hem de konuya hakimiyetiyle değerli Melih’in hazırladığı videoyu kesinlikle izlemenizi tavsiye ederiz. Merve ile Melih Youtube kanalını da takip etmeyi unutmayın.
merhaba iyi günler rekreasyon yönetimi mezunuyum. Mesleğimin almanca karşılığını bulamadım acaba almancada ne olarak geçiyor ?
Merhaba Enes, kısaca baktım ben de bulamadım. Açıkçası Almanya’da rekreasyon yönetimi konusunda bir ihtiyacın olduğunu düşünmüyorum belki de bu yüzden yoktur. Belki ilgili yan alanlarda ilgili arama yapmayı deneyebilirsin.
Merhaba hocam. Elektrik elektronik mühendisiyim. İngilizcem C1 seviyesinde .3 yıldır bir şirkette çalışıyorum. Ama Almanya bana daha cazip geliyor . İş bulabılır miyim orda
Merhaba İdris, tabii ki de bulabilirsin. Sadece İngilizce ile Almanya’ya gelen bir çok kişi var, ancak Almanca bilgisine de sahip olman şansınız yükseltecektir.
merhaba cnc torna operatoru olarak calısıyorum meslekı yeterlılık belgem talaslı ımalat sertıfıkam var almanyada calısabılmek için denklıgı varmıdır acaba
Merhaba Mükremin, sorunun cevabını yukarıdaki yazımızdan bulabilirsin. Şimdiden başarılar!
Ben kaynakçıyım acaba meslegimin denkligi varmıdır ben bulamadım yardımcı olursanız sevinirim
Merhaba Mustafa, ben de sizin için baktım, bildiğim kadarıyla “welder” diye geçiyor ancak sonuç çıkmadı. Bununla ilgili resmi bir eğitiminiz ya da ustalık belgeniz varsa yine de resmi site üzerinden email atarak danışmanlık talep edebilirsiniz. Sadece resmi sitelerle çalışmanızı öneririm, bu konuda yardımcı olduğunu söyleyen çok fazla site var 🙂
Merhabalar.
Elektrik teknisyen iyim Almaniyada kısmı denklik aldım. A2 sertifikasiyla 6 aylık is arama vizesine başvuru yapabilir miyim?
Merhaba eşimde elektrik teknisyeni olarak denklik almak istiyor neler yaptınız acaba öğrenebilir miyim
Merhaba
Sağlık meslek lisesi mezunu bir hemşireyim denklik almam mümkün mü denklik almak için başvuru süreci ile ilgili yardımcı olacak bir kurum ya da arayıp iletişim kurarak süreci başlayabileceğimiz bir yer yok mu gösterdiğiniz siteden yaptığımız başvurunun resmi bir dönüşü oluyor mu
Merhaba Rabia, dönüş olup olmadığını anlamanın en doğru yolu, başvuruyu yapmak 🙂 Sağlık konusunda Almanya’da bir çok fırsat mevcut. Biz şu aşamada herhangi bir şirket önerisinde bulunmuyoruz ancak önerim kesinlikle bu konuda uzmanlığı ve YETKİSİ olan şirketlerle çalışmanızdır.
Merhaba , ben 15 yıllık makine mühendisiyim. Diploma denkliğimi ve B1 Almanca sertifikamı aldım. İş bulma şansım nedir? B1 bir mühendis için yeterli görülen bir seviye mi?
Merhaba Sinan, açık söylemek gerekirse B1 seviye Almanca senin sosyal hayatta iletişim kurmak için yeterli olacaktır. İş hayatında “Almanca konuşuyorum” demek için en az C1 seviye gerekmektedir. Ancak Almanya’da mühendisler için sadece İngilizce’nin yeterli olduğu işler de mevcut. Dolayısıyla aramalarını bu yönde yapabilirsin. Almanca bilgini öne çıkarmak yerine 15 senelik tecrübeni öne çıkarmak ve özellikle Türkiye’de uzman olduğun alanda Almanya’da iş araman, şansını artıracaktır. Başarılar!
Sinan bey merhaba bende mühendisim. Sizin gibi gitmek istiyorum B1 seviyesi yetti mi ? bunun dışında verebileceğiniz tavsiye var mıdır ?
Merhabalar Evrim Hanım,
Türkiye’de yaşıyorum, Sofya Teknik Üniversitesi / Havacılık Mühendisliği mezunuyum. Anabin’de teğit ettiğim kadarıyla diplomam orada da aynı bölüme veya makine mühendisliğine denk geliyor Almanya’da. Fakat deneyimim yok havacılıkta, iş bulma konusunda da ciddi sıkıntılar yaşıyorum Türkiye’de. Diplomam AB diploması, Almanya’ya gelmeden diplomam denkliği veya iş arama vizesi (6 ay) nasıl alabilirim? Veyahut nasıl gelmem, iş bulmam konusunda tavsiye ve önerileriniz varsa paylaşmanızı rica ederim. İyi çalışmalar.
Merhaba Ersin, bize yazdığın için teşekkürler. Bu konuda Almanya’da çok imkan olduğunu düşünüyorum. Yapman gereken öncelikle denklik koşullarına bakman ve gerekliyse denklik alman. Yazımıza göz atmanı öneriyorum.
Bir de “iş arama vizesi” ile gelmeyi değerlendirebilirsin.
Bu konuda ciddiysen, bir an önce Almanca öğrenmeye başlamanı öneririm.
Merhaba ben Almanya da yaşıyorum beden eğitimi öğretmeni mezunuyum diplomam mavi denklik işlemini nerde yaptirabilirim
Merhaba Gülizar, bize yazdığın için teşekkürler. Yapman gereken öncelikle denklik koşullarına bakman ve gerekliyse denklik alman. Yazımıza göz atmanı öneriyorum.
Mrb esim excutive housekeeper yöneticisi bu işin diplomasi yok fakat yılların verdiği sektörel tecrubesi var is yerinden veya başka hangi kurum/kuruluştan nasıl bir belge alması gerekir ki almanya da denklik belgesi almak için başvuru yapılması gerekir? Çok tsk ederim..
Merhaba Altan,
Öncelikle sorun için teşekkürler. Mesleki denklik sadece uzmanlık gerektiren pozisyonlara ve profesyonel olarak isimlendirilen daha ileri derece eğitim alma kişilerin sahip olduğu pozisyonlara veriliyor. Yazımızda bulunan linke tıklarsan, Almanya’da denklik verilen iş kollarına bakabilirsin.
Bizim araştırdığımız kadarıyla “Manager – Housekeeper” olarak denklik belgesi alabilirsiniz. Şurada detaylı bilgiler mevcut:
Şimdiden başarılar dileriz.
Mesleki denklik uygulamasına tabii olmayan mesleklerde de Mesleki Denklik Belgesi alınırsa iş başvuru sürecinde işverenin değerlendirmesine olumlu katkısı olduğunu duymuştum.
Ebru merhaba,
Çok doğru duymuşsun. Deneyimlerimiz gösteriyor: Almanya’da mesleki denklik başvurusunda ya da başka bir konudaki başvuruda fazla belge göz çıkartmaz 🙂