Almanya’da mesleki denklik, Türkiye gibi yabancı ülkelerde alınan mesleki eğitim ve derecelerin Alman standartlarına uygunluğunu belirlemek için gereklidir. Bu süreç, meslek sahibi kişilerin Almanya’daki iş piyasasına uyumunu kolaylaştırır, mesleki yeterliliklerinin tanınmasını sağlar ve kariyer fırsatlarını artırır. Denklik sürecinde ayrıca Almanya’da diploma denkliği ve üniversite denkliğinin de olduğunu unutmayın.
Mesleki denklik Almanya’daki işverenlere, yabancı mesleki niteliklerin Alman standartlarına göre değerini anlamalarında da yardımcı olur. Bu süreç, işgücü piyasasındaki arz ve talebi dengeler ve mesleki niteliklerin adil bir şekilde değerlendirilmesini sağlar.
Kasım 2023’te ilk kısmı yürürlüğe giren nitelikli iş gücü yasasının (Fachkräfteeinwanderungsgesetz) Mart 2024’ten itibaren yürürlüğe girecek ikinci paketinde denkliğe tabi meslekler açısından birçok değişikliğe gidildi. Bu değişikliklere bu yazımızda da yer vereceğiz.
Özetle yeni yasayla birlikte Almanya’da mesleki denklik, çoğu meslek için kaldırılmıştır. Ayrıca, birçok meslek için de mesleki denklik başvurusu vize engeline takılmadan Almanya’ya geldikten sonra yapılabilmektedir. Ancak dilerseniz tabii ki Türkiye’deyken de mesleki denklik sürecine başlayarak bu süreci Almanya’ya gelmeden önce tamamlayabilirsiniz.
Almanya’da denklik
Almanya’da denklik süreci için hem mesleki denklik sürecini hem de diploma ve üniversite denkliği sürecini dikkate almanız gerekir. Almanya’da denklik sürecini anlatan genel yazımıza buradan ulaşabilirsiniz. Özetlemek gerekirse, Almanya’da denklik süreci için 2 adımı tamamlamalısınız:
- Almanya’da diploma denkliği ve üniversite denkliği (Diğer yazımız)
- Almanya’da mesleki denklik (Bu yazımız)
Almanya’da çalışmak için yeterli niteliklere sahip olduğunuzu kanıtlayan mesleki denkliği nasıl alabileceğiniz ve bu sürecin nasıl ilerlediği hakkında detaylı bilgiyi bu yazımızda bulacaksınız.
Almanya’da mesleki denklik kimler için zorunlu?
Almanya’da mesleki denklik sürecini 3 farklı grup için inceleyelim.
Sağlık, hukuk ve eğitim alanında çalışanlar
Almanya’da kanunla düzenlenmiş ve kamu düzenini ilgilendiren mesleklerde, özel veya kamu kuruluşu olması fark etmeksizin mesleki denklik yoluna başvurulması şarttır. 2024’te yeni gelen yasayla bu mesleklerle ilgili herhangi bir değişiklik söz konusu olmadı. Mesleki denkliğin zorunlu olduğu bu meslekler, Almanya’da “Reglementierte Beruf” olarak geçmektir ve üç kategoride toplanmıştır:
- Sağlık alanı (Doktorlar, dış hekimleri, fizyoterapistler, hemşireler, hasta bakıcılar vs.)
- Hukuk alanı (Örnek olarak avukatlar)
- Eğitim alanı (Öğretmenler, öğretim üyeleri vs.)
Diplomanızın düzenlemeye tabi mesleklerden biri olup olmadığını kontrol etmek için Arbeits Agentur’un bu web sayfasını kullanabilirsiniz.
Mesleki eğitim sahibi kişiler ve zanaatkarlar
1 Mart 2024’te yürürlüğe girecek olan nitelikli iş gücü yasası ile mesleki eğitim sahipleri ve zanaatkarlar, Aufenthaltgesetz madde 18a kapsamında menşei ülkede (mesela Türkiye’de) tanınan 2 senelik mesleki eğitim almış ve bu mesleki eğitime yönelik son 7 yılda 2 senelik iş deneyimi kanıtlamışsa artık mesleki denklik almak zorunda değil.
2 senelik mesleki eğitim konusunu genişleterek anlatmak gerekirse; bu kimselerin aldığı 2 senelik çıraklık, mesleki diploma ve yüksekokul diploması geçerli olacak. İlgili eğitimlerin özellikle Milli Eğitim Bakanlığı ya da ilgili kurum tarafından onaylanması ve tanınması önemli. Ancak, örnek olarak belediyeler, halk eğitim kurumları ya da özel kurumlar tarafından verilen eğitimler ve sertifikalar geçerli olmayacak.
2 senelik iş deneyimini de kanıtlamak gerekecek. Çalıştığınız şirketten alınan belgeler ve SGK dökümleri, kanıt için yeterli olacak.
Peki 2 senelik eğitiminiz varsa ancak 2 senelik iş deneyiminiz yoksa ne olur? Bu durumda iş sözleşmeniz ve A2 Almanca sertifikanız ile denklik almadan Almanya’ya göç edebilirsiniz.
Ancak mesleki denklik, vize onay için Almanya Konsolosluğu tarafından gerekmese de işvereniniz tarafından talep edilebilir. Kısaca mesleki denklik gereksinimini işvereniniz ile de netleştirmeniz gerekir.
Lisans eğitimi alan kişiler
Sağlık, hukuk ve eğitim alanı dışında bir mesleğe ve lisans eğitimine sahip kişiler, yeni yasadan önce de çoğu durumda mesleki denklik almaya ihtiyaç duymuyordu. Artık özellikle çalıştıkları şirket tarafından sorulmadıkça mesleki denkliğe kesinlikle ihtiyaçları olmayacak.
Almanya’da denklik ortaklığı
Mesleki eğitim ve lisans eğitimi sahibi nitelikli kişilerin, “Denklik Ortaklığı” olarak adlandırılan yeni uygulama kapsamında Almanya’da kalması ve çalışması yeni yasayla birlikte mümkün. Devlet tarafından yasalarla düzenlenmiş bir meslek için en az 2 yıllık tanınan bir mesleki eğitime veya bir üniversite diplomasına sahip olan herkes, bir Alman işverenle “Denklik Ortaklığı” yapabilir ve mesleki yeterlilik Almanya’da tanınmadan önce ülkeye girebilir.
Bir şirketle bu şekilde denklik ortaklığı kurmak için şartlar:
- İş sözleşmesi
- Mesleki yeterlilik belgesi
- Almanca bilgisi (A2).
Bu şartları yerine getiren kişilere oturma izni 1 yıl süreyle verilir, 3 yıla kadar uzatılabilir.
Mesleki denklik için Anerkennung in Deutschland sitesi
Anerkennung in Deutschland, federal hükümetin yabancı mesleki ve profesyonel yeterliliklerin Almanya’da tanınmasına ilişkin merkezi bilgi portalıdır. Bu internet sitesi iki konuda size yardım eder:
- Türkiye’deki mesleğinizin denkliği ile ilgili size ön bilgiler verir.
- Almanya’da mesleki denklik almak için sizin mesleğinizden sorumlu meslek odasının iletişim bilgilerini sizinle paylaşır.
Almanya’da mesleki denklik nasıl alınır?
Türkiye’deki mesleğinizin Almanya’daki geçerliliğini kontrol etmek için yukarıda bahsettiğimiz Almanya Federal Cumhuriyeti’nin yabancı mesleğe ait denklik sitesi olan Anerkennung in Deutschland girip mesleğinizi kontrol etmeniz gerekiyor.
Web sitesinin bir kısmı Türkçe olmasına rağmen en önemli kısım olan “denklik bulucu” maalesef ki sadece Almanca ve İngilizce olarak hizmet veriyor. Bu yüzden, takip etmeniz gereken adımları size resimleriyle Türkçe olarak hazırladık.
Adım 1: Denklik bulucuyu ziyaret edin
Görselde yer alan kutucuğa mesleğinizi İngilizce ya da Almanca olarak yazmanız gerekir. Örnek olarak Türkiye’de fizyoterapist iseniz, denklik bulucuya Physiotherapist yazmalısınız.
Mesleğinizin Almanya’daki tam karşılığını bulmak için Almanya’da Diploma denkliği yazımıza bakabilirsiniz.
Adım 2: Mesleğinizi seçin
Eğer kutucuğa yazmak istemezseniz, alfabetik olarak listelenmiş meslek grupları arasından da mesleğinizi bulabilirsiniz.
Örnek olarak P harfine gelerek, Physiotherapist mesleğini bulabilirsiniz.
Adım 3: Mesleğinizi onaylamak
Mesleğinizi doğru olarak bulduktan sonra onaylamanız gerekir. Örnek olarak ekranda Physiotherapist mesleğini bulduk ve onaylıyoruz.
Adım 4: Mesleğinizin Almanya’daki görev ve sorumluluklarına göz atin
Mesleğinizi onayladıktan sonra mesleğinize ait sorumluluk ve görevler sonraki ekranda gözükecektir.
Tabii ki bu ekranda Almanya’daki meslek sorumluluk ve görevleri belirtilmektedir. Bu yüzden listelenen sorumluluk ve görevler çerçevesinde bu mesleği Almanya’da yapabileceğinize emin olmanız gerekir.
Adım 5: Mesleğinizle ilgili soruları cevaplayın
Sonraki adımda, seçtiğiniz yaşadığınız yer ve meslekle bağlantılı bazı sorular karşınıza çıkacak. Bu soruları cevaplamanız gerekmektedir.
Bu soruların sonunda, seçtiğiniz mesleğe ait denklik gereksinimi ve hangi kurumun size denklik verebileceği belirtilmektedir.
Adım 6: Yaşamak istediğiniz yeri seçin.
Bir sonraki adımda, Almanya’da yaşamak istediğiniz yeri seçeceksiniz. Sonrasında bu yerde size denklik konusunda danışmanlık vererek sorularınızı cevaplayacak kurumların listesini görebilirsiniz. Bu kurumlarla iletişime geçerek denklik sürecinizi resmi olarak başlatabilirsiniz.
Adım 7: Almanya’daki meslek odası ile iletişime geçin
En son adımda, sorulara verdiğiniz cevaplara göre sizin mesleğinizden sorumlu meslek odasının iletişim bilgileri sizinle paylaşılacaktır. Örnek olarak Düsseldorf bölgesini seçtiğimizde bizim karşımıza çıkan sonuç:
IQ Anerkennungs- und Qualifizierungsberatung – WHKT Düsseldorf
Dolayısıyla bu adımda bu kurum ile iletişime geçerek Almanya’da mesleki denklik için gereken tam şartları öğrenmeniz gerekir.
Adım 8: Mesleki denklik başvurusunda bulunun
Mesleki unvanınızın Almanya’da tanınması ve denklik işlemlerinin başlaması için öncelikle Türkiye’de gerekli belgeleri alacağınız kurum ve kuruluşları belirlemeniz gerekiyor.
Ardından faaliyet alanınızın denklik ve tanınma süreçleri için tespit ettiğiniz mesleki birlik ve meslek odalarına başvuruda bulunmak, izlemeniz gereken bir sonraki adım. Ancak bunun öncesinde de tamamlamanız gereken önemli noktalar:
- Tecrübenizi kanıtlayan tüm belge ve sertifika gibi dokümanları toplamanız gerekir. Derlediğiniz evrakların hem orijinallerine hem de birer kopyalarına sahip olduğunuzdan da emin olmalısınız
- Tüm belgelerin yeminli tercümanlar tarafından çevrilerek noter onayından geçmesi ya da apostil onayının alınması gerekir
Süreçteki son aşamada, teslim ettiğiniz belgelerin yetkili yerler tarafından kontrol edildikten sonra onaylanması var. Başvurunuz onaylandığı taktirde denklik sertifikası olarak isimlendirilen belge artık elinizde!
Almanya’da mesleki denklik için sık sorulan sorular
Bu bölümde, Almanya’da mesleki denklik için sık sorulan soruları cevaplayacağız.
Almanya’da mesleki denklik için gerekli evraklar nelerdir?
Almanya’da mesleki denklik çoğu meslek için kaldırıldı. Ancak yine de mesleki örnek olarak sağlık, hukuk ve eğitim alanında çalışıyorsanız ve mesleki denkliğe tabiyseniz, sizden istenilen evraklar genel olarak aşağıdaki gibi olacaktır.
- Eğitim dalları hakkında detaylı özgeçmiş
- Mesleki denklik tespiti için başvuru formu
- Eğitim görülen alanla ilgili diploma, sertifika
- Mesleğe uygunluğun tespiti için sağlık raporu
- Almanya’da çalışmak istenildiğine dair kanıtlar (mesela niyet mektubu)
- Eğitimin süresi ve içeriği hakkındaki dökümanlar
- Meslekle alakalı çalışma sürelerine ilişkin belgeler
- Kimlik doğrulaması için pasaport
Mesleğinize ait detaylı ve eksiksiz başvuru belgesi listesini Almanya’daki meslek odasından öğrenmeniz gerekir. Bu yüzden yukarıdaki adımları eksiksiz olarak tanımlayarak meslek odasıyla iletişime geçmeniz önemlidir.
Ayrıca, evraklarınızın Almanya tarafından tanınması için apostil sürecine de hakim olmanız gerekmektedir.
Yukarıda yazdıklarımıza ek olarak Youtube’da da konuyla ilgili birçok video bulacaksınız. Bu videoların arasından hem anlatımıyla hem de konuya hakimiyetiyle değerli Melih’in hazırladığı videoyu kesinlikle izlemenizi tavsiye ederiz. Merve ile Melih Youtube kanalını da takip etmeyi unutmayın.
merhaba. öncelikle verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim. lisans mezunu hemşireyim yarı denklik alma durumunda oturum iznim hemen oluyor mu? ve eşimi ve kızımı hemen götürebiliyor muyum?
Merhaba Gizem,
Tabii ki de olmuyor. Denklik sadece Almanya’nın sizin mesleğinizi tanıdığını anlamına gelir. Kesinlikle vize garantisi vermez. Denklikten sonra bir iş bularak çalışma vizesi ile gelmeniz ya da “iş arama vizesi” ile gelerek burada iş bakmanız gerekir.
Merhaba lisans egitimim rehberlik ve psikolojik danismanlik yuksek lisansim klinik psikoloji uzerine denklik alabilir miyim ornegin alternatif bir bolumde denklik alabilir miyim psikoloji ya da okuloncesi ogretmenligi ornegin alabilmek adina nereye basvurmam gerekiyor
Merhaba İpek,
Mesleğine ait denklik alabilmenle ilgili sorularına cevap bulabilmen için yukarıdaki yazımızı kaleme aldık. Gerekli adımları tamamlayarak cevabı bulabileceğini düşünüyorum.
Merhabalar, muhasebe ve mali müşavirlik alanında herhangi bir denklik var mıdır acaba?
Merhaba Damla, bu sorunun cevabınını bulabilmen için hazırladık yazımızı 🙂 Yukarıdaki adımlarla cevabı bulabilirsin.
Merhaba Evrim,
Eşim güvenlik memuru.Bu alanda havalimaninda toplamda 15 sene iş tecrübesi ve belgeleri var.Almanca kursuna da gidiyor.Bu meslek koluyla Almanya’da denklik alabilir mi? Nasil bir yol izlememiz gerekiyor?
Şimdiden teşekkürler.
Merhaba Canan,
Bize yazdığın için teşekkürler. Güvenlik görevlisi olarak denklik almak için denklik yazımıza bakabilirsiniz. Ancak şunu lütfen unutmayın: Denklik almak, Almanya’nın mesleğinizi tanımasıdır ve herhangi bir vizeyi garantilemez. Almanya’ya gelmek için vize alabilmek adına, Almanya’da çok aranan bir meslek dalında olmalısınız. 2022 yılında Almanya’da en çok aranan meslekler sağlık ve IT / bilişim alanında oluyor.
Güvenlik görevlisi için yoğun bir iş ihtiyacının olduğunu kişisel olarak düşünmüyorum. Çünkü gelişmiş ülkelerde güvenlik gün geçtikçe dijital yollarla sağlanmaya başlıyor (Kameralar vs.). Eğer Almanya’ya gelmeyi düşünüyorsanız belki Ausbildung (mesleki eğitim) ile aranan meslek gruplarıyla ilgili eğitim alarak gelebilirsiniz. Mesela yaşlı bakımı gibi…
Merhaba Evrim
Ben inşaat teknikeriyim.Anabinde diplomam H+ olarak gözüküyor.Mesleğimin Almancası bautechnik olarak çıkıyor.Denklik web sitesinde ulaşmam gereken meslek odasının bilgilerine ulaştım.Ayrıca benden dil sertifikası istemiyor.
Türkiye’de 1 yıllık şantiye şefliği ve Rusya’da ENKA inşaat ile uluslararası büyük bir Holding 3,5 yıllık tecrübem var.
Benim tam denklik almam sence mümkün mü?
Ayrıca dil öğrenmeye de başladım.
Ve bir sorum daha var çok önemli.Dayımın Almanya’da inşaat firması var.7 ay kadar oldu kuralı.Dayımın şirketi üzerinden iş başvurusu yapıp direkt olarak Almanya’ya gidebilir miyim?
Merhaba Arif,
Denklik almaman için herhangi bir engel görmüyorum. Almanya’da inşaat sektöründe ihtiyaç oldukça fazla. Denklik alamama konusundaki endişeniz nedir, belki o konuya odaklanabiliriz?
Amcanızın ya da başka bir şirketin iş teklif etmesi sonucu çalışma vizesi hatta gerekli şartlar yerine geliyorsa mavi kart ile bile Almanya’ya giriş sağlanabilir. İki vize türü de sitemizde mevcut.
Genelde yarım denklik çıkar diyorlar.Eğer ki yarım denklik olursa tam denkliği almam için Almanya’ya mı gitmem gerekiyor ?
Merhaba ben diyetisyenlik mezunuyum. KKTC de okuduğum için mavi diplomanın geçerliliği var demişlerdi. Mavi kart için anabin de H+ görünüyor okuduğum bölüm ve okul. Bu denklik için yeterli midir yoksa tekrardan denkliğe başvurulmalı mıdır.
Merhaba Beşir,
Yazımızı takip ederek “Dentist” iş kolunu seçerek denklik başvuru ihtiyacını görebilirsin.
Açıköğretim meslek lise bilişim wep tasarım okulu okudum 4 yıl yüzyüze eğitim aldım ve 2015 yılında mezun oldum ve bununla ilgili bir iş yerinde çalışmadım şuanda meslegimle ilgili en az ne kadar sigortalı görünmem lazım ve Almanya’da bu diblomamla denklik alabilirmiyim
Yukarıda adımları belirttik. Burada mesleğinizi Almanya ya da İngilizce girerek gerekli adımları öğrenebilirsiniz. Sizin için “Designer (vocational school) – Graphics (m/f)” yakın olabilir.
Merhabalar ben pandemi döneminde 2 yıllık Yaşlı bakımı (Altenpflege) tamamladım bu alan üzerinden Almanya’ya gitmek istiyorum. Şuan A2 seviyesi Almanca bilgim var bunu B1’e tamamlayıp belgelendirerek başvurumu ilerletmek istiyorum. Anerkennung portalında ilerlediğimde benden Şehir veya eyalet seçmemi istiyor ve ona istinaden Kontakt kurabileceğim bir mail sunuyor fakat bu adresler her eyalet için farklı. Sorum bu adreslerin hepsine başvuracağım gibi gözüküyor fakat geri dönüş aldığımda kısmi veya tam denklik durumunda diğer eyaletlerde de geçerliliği olur mu? Ve başvuru yaparken hangi dili kullanmamı tavsiye edersiniz C2 düzeyinde İngilizcem var fakat Almanca başvuru yapmam daha doğru olur gibi geliyor.
Merhaba Erol, Almanya’ya gelme konusunda düzenli ve doğru adımları attığını görmek bizleri çok sevindirdi. Elimizden geldiğince yardımcı olmak isteriz. Başvurularını her zaman Almanca ile yapmanı öneriririz, bu senin daha çok dikkate alınmanı sağlayacaktır. Dilerseniz Deepl sitesinden yazdıklarınızı kontrol edebilirsiniz.
Eyalet denkliği ile ilgili olarak da en doğrusu süreçte ilerlediğiniz eyaletlere sormanız olur. Bizim düşüncemize göre her eyaletin kendi kabul süreci olacaktır. Mesela Berlin’de kabul edilirseniz, NRW’de dikkate alınmayacaktır. Dolayısıyla NRW’de yeniden başvuru yapmanız gerekir.
Lütfen bizi Instagram‘da takip etmeyi unutmayın 🙂
Merhabalar. İlgilendiğim konularla alakalı tüm yazılarınızı okudum. Çok teşekkür ederim. Sormak istediğim; inşaat mühendisi olarak iş arama vizesiyle gitmek istiyorum. Anabin H+ mevcut. Yalnızca vize almak için H+ belgesi yeterli olur mu? Denklik başvurusunu orda yapmak istiyorum. Denklik olmadan çalışabileceğime dair Berlin İnşaat Mühendisleri Odası’ndan bilgi aldım.
Merhaba Cemil,
İş arama vizesi ile ilgili yazımıza göz atmanı öneririm. İnşaat mühendisliği mesleğinde denklik olmadan çalışabileceğime dair aldığın bilgi doğrudur.
Başvurularında başarılar dileriz. Sorun olursa lütfen bize yaz 🙂
Merhaba.
Denklik başvurusu yapmadan önce dil öğrenmemiz şart mı, yoksa dil öğrenmeden önce denklik başvurusu yapılabiliniyor mu?
Merhaba Hüseyin,
Dil öğrenmeden de denklik başvurusu yapabilirsin. Hatta bazı durumlarda denklik almadan hatta hiç Almanca bilmeden de Almanya’ya gelip yasal olarak çalışabilirsin.