Almanya’da mesleki denklik, Türkiye gibi yabancı ülkelerde alınan mesleki eğitim ve derecelerin Alman standartlarına uygunluğunu belirlemek için gereklidir. Bu süreç, meslek sahibi kişilerin Almanya’daki iş piyasasına uyumunu kolaylaştırır, mesleki yeterliliklerinin tanınmasını sağlar ve kariyer fırsatlarını artırır. Denklik sürecinde ayrıca Almanya’da diploma denkliği ve üniversite denkliğinin de olduğunu unutmayın.
Mesleki denklik Almanya’daki işverenlere, yabancı mesleki niteliklerin Alman standartlarına göre değerini anlamalarında da yardımcı olur. Bu süreç, işgücü piyasasındaki arz ve talebi dengeler ve mesleki niteliklerin adil bir şekilde değerlendirilmesini sağlar.
Kasım 2023’te ilk kısmı yürürlüğe giren nitelikli iş gücü yasasının (Fachkräfteeinwanderungsgesetz) Mart 2024’ten itibaren yürürlüğe girecek ikinci paketinde denkliğe tabi meslekler açısından birçok değişikliğe gidildi. Bu değişikliklere bu yazımızda da yer vereceğiz.
Özetle yeni yasayla birlikte Almanya’da mesleki denklik, çoğu meslek için kaldırılmıştır. Ayrıca, birçok meslek için de mesleki denklik başvurusu vize engeline takılmadan Almanya’ya geldikten sonra yapılabilmektedir. Ancak dilerseniz tabii ki Türkiye’deyken de mesleki denklik sürecine başlayarak bu süreci Almanya’ya gelmeden önce tamamlayabilirsiniz.
Almanya’da denklik
Almanya’da denklik süreci için hem mesleki denklik sürecini hem de diploma ve üniversite denkliği sürecini dikkate almanız gerekir. Almanya’da denklik sürecini anlatan genel yazımıza buradan ulaşabilirsiniz. Özetlemek gerekirse, Almanya’da denklik süreci için 2 adımı tamamlamalısınız:
- Almanya’da diploma denkliği ve üniversite denkliği (Diğer yazımız)
- Almanya’da mesleki denklik (Bu yazımız)
Almanya’da çalışmak için yeterli niteliklere sahip olduğunuzu kanıtlayan mesleki denkliği nasıl alabileceğiniz ve bu sürecin nasıl ilerlediği hakkında detaylı bilgiyi bu yazımızda bulacaksınız.
Almanya’da mesleki denklik kimler için zorunlu?
Almanya’da mesleki denklik sürecini 3 farklı grup için inceleyelim.
Sağlık, hukuk ve eğitim alanında çalışanlar
Almanya’da kanunla düzenlenmiş ve kamu düzenini ilgilendiren mesleklerde, özel veya kamu kuruluşu olması fark etmeksizin mesleki denklik yoluna başvurulması şarttır. 2024’te yeni gelen yasayla bu mesleklerle ilgili herhangi bir değişiklik söz konusu olmadı. Mesleki denkliğin zorunlu olduğu bu meslekler, Almanya’da “Reglementierte Beruf” olarak geçmektir ve üç kategoride toplanmıştır:
- Sağlık alanı (Doktorlar, dış hekimleri, fizyoterapistler, hemşireler, hasta bakıcılar vs.)
- Hukuk alanı (Örnek olarak avukatlar)
- Eğitim alanı (Öğretmenler, öğretim üyeleri vs.)
Diplomanızın düzenlemeye tabi mesleklerden biri olup olmadığını kontrol etmek için Arbeits Agentur’un bu web sayfasını kullanabilirsiniz.
Mesleki eğitim sahibi kişiler ve zanaatkarlar
1 Mart 2024’te yürürlüğe girecek olan nitelikli iş gücü yasası ile mesleki eğitim sahipleri ve zanaatkarlar, Aufenthaltgesetz madde 18a kapsamında menşei ülkede (mesela Türkiye’de) tanınan 2 senelik mesleki eğitim almış ve bu mesleki eğitime yönelik son 7 yılda 2 senelik iş deneyimi kanıtlamışsa artık mesleki denklik almak zorunda değil.
2 senelik mesleki eğitim konusunu genişleterek anlatmak gerekirse; bu kimselerin aldığı 2 senelik çıraklık, mesleki diploma ve yüksekokul diploması geçerli olacak. İlgili eğitimlerin özellikle Milli Eğitim Bakanlığı ya da ilgili kurum tarafından onaylanması ve tanınması önemli. Ancak, örnek olarak belediyeler, halk eğitim kurumları ya da özel kurumlar tarafından verilen eğitimler ve sertifikalar geçerli olmayacak.
2 senelik iş deneyimini de kanıtlamak gerekecek. Çalıştığınız şirketten alınan belgeler ve SGK dökümleri, kanıt için yeterli olacak.
Peki 2 senelik eğitiminiz varsa ancak 2 senelik iş deneyiminiz yoksa ne olur? Bu durumda iş sözleşmeniz ve A2 Almanca sertifikanız ile denklik almadan Almanya’ya göç edebilirsiniz.
Ancak mesleki denklik, vize onay için Almanya Konsolosluğu tarafından gerekmese de işvereniniz tarafından talep edilebilir. Kısaca mesleki denklik gereksinimini işvereniniz ile de netleştirmeniz gerekir.
Lisans eğitimi alan kişiler
Sağlık, hukuk ve eğitim alanı dışında bir mesleğe ve lisans eğitimine sahip kişiler, yeni yasadan önce de çoğu durumda mesleki denklik almaya ihtiyaç duymuyordu. Artık özellikle çalıştıkları şirket tarafından sorulmadıkça mesleki denkliğe kesinlikle ihtiyaçları olmayacak.
Almanya’da denklik ortaklığı
Mesleki eğitim ve lisans eğitimi sahibi nitelikli kişilerin, “Denklik Ortaklığı” olarak adlandırılan yeni uygulama kapsamında Almanya’da kalması ve çalışması yeni yasayla birlikte mümkün. Devlet tarafından yasalarla düzenlenmiş bir meslek için en az 2 yıllık tanınan bir mesleki eğitime veya bir üniversite diplomasına sahip olan herkes, bir Alman işverenle “Denklik Ortaklığı” yapabilir ve mesleki yeterlilik Almanya’da tanınmadan önce ülkeye girebilir.
Bir şirketle bu şekilde denklik ortaklığı kurmak için şartlar:
- İş sözleşmesi
- Mesleki yeterlilik belgesi
- Almanca bilgisi (A2).
Bu şartları yerine getiren kişilere oturma izni 1 yıl süreyle verilir, 3 yıla kadar uzatılabilir.
Mesleki denklik için Anerkennung in Deutschland sitesi
Anerkennung in Deutschland, federal hükümetin yabancı mesleki ve profesyonel yeterliliklerin Almanya’da tanınmasına ilişkin merkezi bilgi portalıdır. Bu internet sitesi iki konuda size yardım eder:
- Türkiye’deki mesleğinizin denkliği ile ilgili size ön bilgiler verir.
- Almanya’da mesleki denklik almak için sizin mesleğinizden sorumlu meslek odasının iletişim bilgilerini sizinle paylaşır.
Almanya’da mesleki denklik nasıl alınır?
Türkiye’deki mesleğinizin Almanya’daki geçerliliğini kontrol etmek için yukarıda bahsettiğimiz Almanya Federal Cumhuriyeti’nin yabancı mesleğe ait denklik sitesi olan Anerkennung in Deutschland girip mesleğinizi kontrol etmeniz gerekiyor.
Web sitesinin bir kısmı Türkçe olmasına rağmen en önemli kısım olan “denklik bulucu” maalesef ki sadece Almanca ve İngilizce olarak hizmet veriyor. Bu yüzden, takip etmeniz gereken adımları size resimleriyle Türkçe olarak hazırladık.
Adım 1: Denklik bulucuyu ziyaret edin
Görselde yer alan kutucuğa mesleğinizi İngilizce ya da Almanca olarak yazmanız gerekir. Örnek olarak Türkiye’de fizyoterapist iseniz, denklik bulucuya Physiotherapist yazmalısınız.
Mesleğinizin Almanya’daki tam karşılığını bulmak için Almanya’da Diploma denkliği yazımıza bakabilirsiniz.
Adım 2: Mesleğinizi seçin
Eğer kutucuğa yazmak istemezseniz, alfabetik olarak listelenmiş meslek grupları arasından da mesleğinizi bulabilirsiniz.
Örnek olarak P harfine gelerek, Physiotherapist mesleğini bulabilirsiniz.
Adım 3: Mesleğinizi onaylamak
Mesleğinizi doğru olarak bulduktan sonra onaylamanız gerekir. Örnek olarak ekranda Physiotherapist mesleğini bulduk ve onaylıyoruz.
Adım 4: Mesleğinizin Almanya’daki görev ve sorumluluklarına göz atin
Mesleğinizi onayladıktan sonra mesleğinize ait sorumluluk ve görevler sonraki ekranda gözükecektir.
Tabii ki bu ekranda Almanya’daki meslek sorumluluk ve görevleri belirtilmektedir. Bu yüzden listelenen sorumluluk ve görevler çerçevesinde bu mesleği Almanya’da yapabileceğinize emin olmanız gerekir.
Adım 5: Mesleğinizle ilgili soruları cevaplayın
Sonraki adımda, seçtiğiniz yaşadığınız yer ve meslekle bağlantılı bazı sorular karşınıza çıkacak. Bu soruları cevaplamanız gerekmektedir.
Bu soruların sonunda, seçtiğiniz mesleğe ait denklik gereksinimi ve hangi kurumun size denklik verebileceği belirtilmektedir.
Adım 6: Yaşamak istediğiniz yeri seçin.
Bir sonraki adımda, Almanya’da yaşamak istediğiniz yeri seçeceksiniz. Sonrasında bu yerde size denklik konusunda danışmanlık vererek sorularınızı cevaplayacak kurumların listesini görebilirsiniz. Bu kurumlarla iletişime geçerek denklik sürecinizi resmi olarak başlatabilirsiniz.
Adım 7: Almanya’daki meslek odası ile iletişime geçin
En son adımda, sorulara verdiğiniz cevaplara göre sizin mesleğinizden sorumlu meslek odasının iletişim bilgileri sizinle paylaşılacaktır. Örnek olarak Düsseldorf bölgesini seçtiğimizde bizim karşımıza çıkan sonuç:
IQ Anerkennungs- und Qualifizierungsberatung – WHKT Düsseldorf
Dolayısıyla bu adımda bu kurum ile iletişime geçerek Almanya’da mesleki denklik için gereken tam şartları öğrenmeniz gerekir.
Adım 8: Mesleki denklik başvurusunda bulunun
Mesleki unvanınızın Almanya’da tanınması ve denklik işlemlerinin başlaması için öncelikle Türkiye’de gerekli belgeleri alacağınız kurum ve kuruluşları belirlemeniz gerekiyor.
Ardından faaliyet alanınızın denklik ve tanınma süreçleri için tespit ettiğiniz mesleki birlik ve meslek odalarına başvuruda bulunmak, izlemeniz gereken bir sonraki adım. Ancak bunun öncesinde de tamamlamanız gereken önemli noktalar:
- Tecrübenizi kanıtlayan tüm belge ve sertifika gibi dokümanları toplamanız gerekir. Derlediğiniz evrakların hem orijinallerine hem de birer kopyalarına sahip olduğunuzdan da emin olmalısınız
- Tüm belgelerin yeminli tercümanlar tarafından çevrilerek noter onayından geçmesi ya da apostil onayının alınması gerekir
Süreçteki son aşamada, teslim ettiğiniz belgelerin yetkili yerler tarafından kontrol edildikten sonra onaylanması var. Başvurunuz onaylandığı taktirde denklik sertifikası olarak isimlendirilen belge artık elinizde!
Almanya’da mesleki denklik için sık sorulan sorular
Bu bölümde, Almanya’da mesleki denklik için sık sorulan soruları cevaplayacağız.
Almanya’da mesleki denklik için gerekli evraklar nelerdir?
Almanya’da mesleki denklik çoğu meslek için kaldırıldı. Ancak yine de mesleki örnek olarak sağlık, hukuk ve eğitim alanında çalışıyorsanız ve mesleki denkliğe tabiyseniz, sizden istenilen evraklar genel olarak aşağıdaki gibi olacaktır.
- Eğitim dalları hakkında detaylı özgeçmiş
- Mesleki denklik tespiti için başvuru formu
- Eğitim görülen alanla ilgili diploma, sertifika
- Mesleğe uygunluğun tespiti için sağlık raporu
- Almanya’da çalışmak istenildiğine dair kanıtlar (mesela niyet mektubu)
- Eğitimin süresi ve içeriği hakkındaki dökümanlar
- Meslekle alakalı çalışma sürelerine ilişkin belgeler
- Kimlik doğrulaması için pasaport
Mesleğinize ait detaylı ve eksiksiz başvuru belgesi listesini Almanya’daki meslek odasından öğrenmeniz gerekir. Bu yüzden yukarıdaki adımları eksiksiz olarak tanımlayarak meslek odasıyla iletişime geçmeniz önemlidir.
Ayrıca, evraklarınızın Almanya tarafından tanınması için apostil sürecine de hakim olmanız gerekmektedir.
Yukarıda yazdıklarımıza ek olarak Youtube’da da konuyla ilgili birçok video bulacaksınız. Bu videoların arasından hem anlatımıyla hem de konuya hakimiyetiyle değerli Melih’in hazırladığı videoyu kesinlikle izlemenizi tavsiye ederiz. Merve ile Melih Youtube kanalını da takip etmeyi unutmayın.
Merhaba. Ben Uluslar arası ilişkiler mezunuyum. Fakat bilgisayar teknik servis işi yapıyorum. Son 3 senedir yapmıyorum ama 15 yıllık tecrübem var bu konuda. Resmi olmayan bir eğitim kurumundan Notebook Onarım Kursu sertifikam da var. Ama ben İstanbul Aydın Üniversitesinden Mesleki Yeterlilik Belgesi almak için de başvuru yaptım. Onu da alırsam acaba denkliğe ihtiyacım olacak mı? Yukarılarda bilişim sektörü için denklik aranmıyor gibi bir şeyler okudum. Bu iş kolunda Almanya’da iş bulabilir miyim? Cevaplarınız için şimdiden teşekkürler. İyi çalışmalar.
Merhaba Gökhan,
Genel olarak IT alanında Almanya’da çalışana ihtiyaç var. Bilgisayar mühendisliği gibi konularda denkliğe ihtiyaç yok ancak bahsettiğin iş kollarında olup olmadığını senin araştırman gerekir. Yukarıdaki yazımızdaki adımlara göre ilgili iş kolunu bularak denklik ihtiyacına bakabilirsin.
Merhaba ben inşaat işçisiyim mesleğim duvarcılık boya marangoz ve şoförlük, Almanya’da çalışmak Ve ilerde ailemle birlikte yaşamak istiyorum .nasıl bir yol izlememiz lazım.
Teşekkürler
Merhaba Zafer,
Farklı yasal yollar mevcut. Aklıma gelen yollar:
1) İş arama vizesi ise gelmek: İnşaat işçiliği, duvarcılık, boyacılık, marangozluk ve şoförlük konusunda bir mesleği yetkinliğiniz varsa, iş arama vizesi ile Almanya’ya gidip orada iş bakabilirsiniz. Bu yazımız size yardımcı olacaktır ve denklik konusuna da bakmanız gerekir.
2) İş bularak gitmek: Bunun için bahsettiğiniz iş dallarında iş bulmanız ve şirketin size sponsor olması gerekir.
3) İş kurarak gitmek: Bu da bir seçenek ancak bahsettiğiniz iş kollarında bir şirket kurup Almanya’ya değer katacağınızı kanıtlamanız gerekiyor. Bu konuda ilgili yazımız size yardımcı olabilir.
Cevabınız için teşekkür ederim, iş arama vizesi başvurum onaylayırsa biletimi kesip gidebiliyor muyum yoksa yine karşı taraftan bi davet mektubu şartı mı var?
Merhaba Zafer,
İş arama vizesi olunca “karşı taraf” diye birşey olmuyor. Almanya’ya iş aramak için geliyorsun ve işin olmuyor. O yüzden sana davet yollayabilecek birisi zaten olmuyor, dolayısıyla böyle bir davete gerek yok.
merhabalar, lise mezunuyum . buradaki meb onaylı veya daha yetkin kurslardan bir meslek öğrenip 2-3 yıl sigortamda da gözükmesi için çalışarak bu mesleği iyi analiz edip, bir yandanda almanca öğrenirsem eğer şansım olurmu? tabiki bunu siz bilemezsiniz prosedürler bilir ama bu bir şans mı ? yoksa bu yola hiç çıkmasam mı bilemiyorum. burada sürekli satış işleriyle genelde gıda süt ve süt ürünleri üzerine çalıştım fakat sigortam pek olmadı. bu yuzden bir mesleğe de ihtiyacım var. bu meslekle denklik almaya calısıp gidebilen giden varmı acaba? veya böyle bir şansım varsa bilgilendirme şansınz nedir?
Merhaba Yiğdur, Almanya’da geçerliliği ve en önemlisi ihtiyacı olan bir mesleğin varsa denklik alarak Almanya’ya gelebilirsin. Almanya’ya iş bularak ya da iş arama vizesi ile gelme şansın olabilir. Tabii ki bir de aile birleşimi yani evlenerek gelme gibi seçenekler mevcut.
Sana önerim ihtiyaç olan meslekleri iyi araştırman ve Almanca’ya başlaman olur.
Merhabalar Evrim
Ben meslek lisesi + makine bölümü ön lisans mezunuyum
Mesleğimi Yaklaşık 17 senedir cnc operatörlüğu ve cad cam sorumlusu olarak yapıyorum. Suan Türkiyede yim ve Almanca kursuna başladım . Niyetim stutgart a gidip orda devam etmek . Bunun için denklik başvuru sitesinde mesleki karşılık bulamadım . Almanya gibi makine imalat sanayi devi bir ülkede cnc imalat meslegini tanımlamak cokmu zor yada benmi yapamadım bilmiyorum.cozum için yazarsanız mutlu olurum evrim hocam. İyi çalışmalar diliyorum.
Merhaba Aykut,
Bahsettiğin mesleklere ben de baktım. Her zaman bire bir eşleştirmek zor oluyor. Tavsiyem, mesleğine en yakın işi bularak adımları tamamlamak ve sonrasında karşına çıkacak danışman kişi / şirket ile detayları konuşmak olur.
Senin mesleğin özelinde, iki yakin sonuç buldum:
– Machine and plant operator (m/f)
– Press tool operator and metal working mechanic (m/f)
Ayrıca “operator” diye arama yapıp farklı sonuçlar bulabilirsin. Bu uzun bir yolculuk, kafana koyduysan yapabilirsin ve bizler de bu konuda doğru bilgiyi aktarma hedefinde olacağız.
Merhaba anestezi teknikerliği bölümü için Almanya denklik şartları nelerdir ? Cevaplarsanız çok mutlu olurum
Merhaba Rabia,
Bunun için yukarıda detaylı bir yazı hazırladık, oradan incelemeni öneririm.
Merhaba Evrim
Ben denklik için tüm belgeleri özenle hazırlayıp verdim ve bugün bana ihk fosadan mail geldi 600 euro talep ettiler göndermedim daha benle beraber bir arkadaşım da yolladı ona mail atmadılar, benim size sormak istediğim denkliğim onaylanmışmmı yada parayı yatırdıktan sonramı inceleyecekler?
Merhaba,
Almanya’dan bir firma ile görüşüyorum. Mavı Kart prosedürlerini ve gereken evrakları kendilerine arasştırıp bildirmemi istediler.
İTÜ Fizik Mühendisliği mezunuyum. 18 yıllık medikal cihaz sektörü deneyimim var. Ürün Müdürü olarak çalıştım. Şu anda Medikal Fizik yüksek lisans aşamasındayım. Tezim 1 ay içinde bitiyor. Başvurduğum görüştüğüm pozisyonda Ürün Müdürü pozisyonu. Mesleki denklik almam gerekiyor mu? İş teklifi sunmaları yeterli mi? tuerkei.diplo.de sitesinde belirtilen bilgi notları ve başvuru evraklarından hangisi benim durumuma uyuyor. 11f (Mavi Kart) mi 32f (Uzman) mi? Yardımcı olabilirseniz çok sevinirim. Hiç bir yerde bilgi bulamadım. Firma benden dil belgesi istemedi; yine de dil belgesi sağlamak zorunluluğum var mı?
Merhaba Burcu,
Senin durumda Almanya’da mavi kart doğru vize seçeneği olacaktır. İlgili şartlara yazımızdan da bakabilirsin.
(Mavi kart kapsamında Almanca şartı aranmaz, İngilizce ile başvuru yapmak mümkündür)
Merhaba
Ben laborant veteriner sağlık önlisans mezunuyum bir bakıyorum biyoloji laboratuvar asistanı çıkıyor sonra bakıyorum veteriner laboratuvar asistanı acaba hangisi doğru olan?
Merhaba Tuğba,
Almanya’da veteriner laboratuvar asistanı (Specialist veterinary assistant (m/f)) daha doğru olacağını düşünüyorum. Zaten hangi mesleği seçersen şen sonrasındaki ekranda o meslekle ilgili sorumlulukları özetleyen bir ekran mevcut, oradan da senin Türkiye’deki yaptığın iş ile ilgisini kontrol edebilirsin. Başvurunda başarılar.
Merhaba ben inşaat işçisi olarak nereye başvuru yapacağım bilgi verirseniz sevinirim inşaat işçisi olarak boya sıva alçı köpük montaj ustası yım yurtdışı çalışmak istiyorum
Merhaba Yusuf, herkesin nereye başvuru yapabileceğini yukarıdaki yazımızda açıkladık. Bahsettigin meslek ile ilgili de denklik almak uygun olabilir.
Merhaba Ben yaklasik 7 ay once kendi cabalarimla evraklarimi toparladim ve gonderdim ancak Bana konsolosluktan apostil istediler cogu arkadasima aportil kaymakamliktan Aldi ayrica Diplomam icin uygun Formda olmasi gerekir yazmislar bu ne demek cok tesekkur ederim
Merhaba Dilek,
Apostil belgenin geçerliliğini ve sahte olmadığını kanıtlamak için istenen bir belge ve Türkiye’deki kaymakamlıklardan veriliyor. “Uygun formda” derken ne demek isteniliyor maalesef bilmiyoruz ancak kaymakamlıkta bilgi sahibi olacaklarını düşünüyoruz. Başarılar!
merhabalar,
Gıda mühendisiyim. Türkiye içerisinde yaklaşık 3 yıllık bir tecrübem var. B1 düzeyinde Almancam var fakat henüz denklik almadım. Denklik alabilirsem eğer – iş bulma şansım nedir? Teşekkür ederim, iyi çalışmalar.
Merhaba Eda,
Almanya’da gıda mühendisi olarak iş bulmak için öncelikle denkliğe ihtiyacın var mı yok mu diye araştırman gerekir. Örnek olarak bilgisayar mühendisliğinden denklik aranmaz, gıda mühendisliğinde de aynısının olabileceğini tahmin ediyorum.
Bu yüzden Almanya’ya aşağıdaki yollarla da gelebilirsin:
1) İş arama vizesi
2) İş bulup mavi kart